Lưu giữ hồn Việt qua gốm phù điêu

LNV - Trải qua khoảng thời gian dài học Phật giáo tại chùa, Đại đức Thích Chánh Tịnh (nghệ nhân Phạm Văn Tuyên) nhận thấy, họa tiết phù điêu không còn nguyên vẹn bởi sự bào mòn của thời gian. Điều đó đã khơi nguồn cảm hứng cho ông phục chế những họa tiết phù điêu dần mai một với mong muốn bảo tồn, gìn giữ tinh hoa văn hóa Việt.
Thời gian và những biến thiên lịch sử đã làm bào mòn, hư hao nhiều giá trị văn hóa trong các họa tiết, nhưng qua đôi tay của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên (xã Tú Sơn, Kiến Thuỵ, Hải Phòng) lại trở nên vô cùng sống động. Những đồ gốm phù điêu, đắp nổi họa tiết hoa văn trên các bình gốm bằng màu men Tam Thái từ những năm 90 được nghệ nhân dành nhiều thời gian nghiên cứu phục dựng lại.

Dòng gốm này thể hiện sự thâm trầm đặc trưng của gốm sứ thời Lê, thời Mạc, mang phong cách quý tộc thời Lý, thời Trần... Nghệ nhân chia sẻ: Nét đặc sắc, độc đáo của tác phẩm gốm phù điêu được chế tác, khắc khuôn âm bản, nặn đắp tinh xảo, công phu, phủ men gio, nung củi, công thức hoàn toàn truyền thống, thuần Việt. Chính vì vậy, chế tác gốm thủ công kết hợp công nghệ hiện đại đã trở thành một phương pháp độc lập, mang thương hiệu riêng của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên.


Hơn 60 năm nghiên cứu di sản văn hóa, PGS.TS Trần Lâm Biền cho biết: Mỗi tác phẩm qua bàn tay của người nghệ nhân khiến ta cảm thấy “có gì đó thuộc về hơi thở, tiếng nói thầm thì mà tác giả đã gửi vào trong tác phẩm của mình”. Người yêu quý nghệ thuật khi nhìn vào đồ gốm của nghệ nhân như nhìn thấy được tâm hồn của ông gửi vào đó. Đó là máu thịt, tiếng thầm thì sâu kín từ tận trong tâm; vẻ đẹp vừa đạt được về hình thể và tâm hồn, đạt cả ý nghĩa tâm linh.

Nghệ nhân Phạm Văn Tuyên đã tìm cách phục dựng lại đôi đèn gốm men Tam Thái năm 2017 và được trưng bày tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc. Đây là một trong các tác phẩm đầu tiên phục dựng phong cách gốm sứ thời Mạc của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên. Ngoài ra, nghệ nhân Phạm Văn Tuyên cũng là tác giả bộ “Văn phòng tứ bảo” gồm: Nghiên bút mực, ống quyển bằng đá xanh có kích thước lớn tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc và 2 khẩu pháo thần công bằng đồng trưng bày tại chính điện cung vua Mạc. Mỗi tác phẩm gốm phù điêu của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên thể hiện sự tỉ mỉ, kỳ công; qua bàn tay tài hoa, sự sáng tạo, nghệ nhân gửi gắm hồn cốt, tinh túy của đất, của lửa, của nước và tâm tư trong tác phẩm.


Ngoài phục dựng gốm phù điêu, nghệ nhân Phạm Văn Tuyên còn tham gia phục chế một căn nhà trung nông của dân cư đồng bằng Bắc bộ theo công thức truyền thống, chạm trổ trên gỗ, điêu khắc trên đá. Nghệ nhân từng tái dựng lại khuôn viên Vườn xưa về cuộc sống đời thường và lao động của người nông dân Việt những năm đầu thế kỷ XX tại xã Tú Sơn. Công trình thể hiện các tác phẩm phù điêu trên nhiều chất liệu, nhất là gốm sứ phù điêu, bảo tồn nét văn hóa bản địa về nông học, tái hiện không gian nhà nông, giới thiệu văn hóa, phục vụ nhân dân tham quan.

Bằng sự sự đam mê và mong ước phục dựng lại dòng gốm phù điêu, nghệ nhân Phạm Văn Tuyên đã vinh dự được Hội Nghệ nhân - thợ giỏi Hải Phòng phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian năm 2017. Trung ương Hội Kỷ lục gia Việt Nam, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã trao chứng nhận Kỷ lục Việt Nam “Bộ Bách Bình bằng gốm được chế tác và đắp nổi hoa văn, họa tiết truyền thống Việt Nam nhiều loại nhất” cho nghệ nhân vào năm 2018.

Tiếp nối sự đam mê với dòng gốm phù điêu, cuối năm 2018, Đại đức Thích Chánh Tịnh đã biên tập 100 mẫu bình gốm và tự thiết kế đồ họa trình bày thành sách ảnh. Sách gốm được xuất bản vàbiên soạn song ngữ Việt - Anh với mục tiêu giới thiệu với bạn bè quốc tế biết đến tinh nghệ thủ công gốm phù điêu của người Việt Nam đương đại.

Bài và ảnh: Thu Trang - Nguyễn Mai

Tin liên quan

Tin mới hơn

Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa

Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa

LNV - Sáng ngày 19/11, tại Nhà thờ Tổ nghề mộc truyền thống Thượng Mạo, phường Phú Lương, Hà Nội, lễ giỗ Tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính. Đây là hoạt động văn hóa tâm linh có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Tôn sư trọng đạo”, tri ân công đức các bậc tiền nhân đã khai sáng, truyền dạy nghề mộc cho quê hương.
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

LNV - Với hơn 2 ha chè Shan tuyết, gia đình bà Ma Thị Hường ở xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên thu trên 120 triệu đồng mỗi năm từ chè. Từ khi tham gia hợp tác xã, gia đình bà được hướng dẫn chăm sóc, thu hái và có nơi thu mua. Câu chuyện của bà Hường cho thấy cây chè bản địa đang đem lại sinh kế như thế nào cho người dân làng nghề Bản Mộc.
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

LNV - Giữa những đồi chè xanh mướt của xã Phú Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, nghề trồng và chế biến chè từ lâu đã gắn bó với đời sống của người dân xóm Tân Quy. Từ những nương chè nhỏ phục vụ sinh hoạt gia đình, cây chè dần trở thành nguồn sinh kế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập, gìn giữ nghề truyền thống và tạo nên những đổi thay trên vùng quê.
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

LNV - Từ một người thợ học nghề gốm năm 1959, Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ đã dành nhiều thập kỷ truyền nghề, cải tiến kỹ thuật và đưa sản phẩm gốm Đông Thành đến với thị trường. Câu chuyện của ông gợi mở một hướng đi thiết thực: bảo tồn nghề truyền thống phải gắn với tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

LNV - Từ những nương chè trung du bám rễ qua nhiều thế hệ, làng nghề chè xóm Bình Nguyên (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên), được công nhận ngày 31/12/2025, đang từng bước chuyển mình: giữ gìn tinh hoa chế biến thủ công, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và mở ra hướng đi mới gắn với du lịch trải nghiệm.
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

LNV - Từ những bếp lửa ven quốc lộ 3 hơn 30 năm trước, Làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối Hòa Mục (xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề cấp tỉnh. Bước sang giai đoạn mới, địa phương tập trung chuẩn hóa sản xuất, bảo vệ môi trường, xây dựng thương hiệu và thúc đẩy thành lập hợp tác xã để nâng thu nhập cho người làm nghề.

Tin khác

Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

LNV - Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 dự kiến quy tụ gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với 166 gian hàng quốc tế, cùng sự tham gia của 24 tỉnh, thành phố trong cả nước. Sự kiện được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trong hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá tinh hoa nghề thủ công truyền thống, thúc đẩy kết nối giao thương và phát triển làng nghề theo hướng xanh, bền vững
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

LNV- Tối 14/11, trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), các nhà thiết kế đến từ 12 quốc gia đã cùng tạo nên đêm trình diễn Global Craft Fashion Show 2026, mang đến những sắc màu văn hóa đặc sắc. Từ lụa Việt thếp vàng đến những chất liệu dệt, nhuộm và chế tác thủ công truyền thống, mỗi bộ sưu tập kể một câu chuyện riêng về di sản, sự sáng tạo và khát vọng đưa nghề thủ công đến gần hơn với đời sống đương đại.
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

LNV - Từ nền tảng những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi và làng nghề đã được công nhận, xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) đang nâng tầm chè Shan tuyết Bằng Phúc thông qua bảo tồn nguồn gen, sản xuất an toàn, liên kết tiêu thụ gắn với du lịch trải nghiệm.
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

LNV - Gắn bó với những gốc chè Shan tuyết cổ thụ và phương thức chế biến truyền thống, thôn Bản Mộc (xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề chè Shan tuyết. Danh hiệu ghi nhận nỗ lực gìn giữ nghề của nhiều thế hệ, đồng thời mở ra cơ hội để chè Bản Mộc nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu.
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

LNV - Tối 13/11, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội. Sự kiện quy tụ 200 nghệ nhân, nhà thiết kế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, mở ra cơ hội hợp tác về truyền nghề, thiết kế và phát triển thị trường cho sản phẩm thủ công.
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, đồng chí Phạm Hoàng Sơn vừa ký Quyết định số 2917/QĐ-UBND về việc thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, nghệ nhân, thợ giỏi và tổ chức, cá nhân có công đưa nghề mới về các địa phương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề

LNV - Trong không gian văn hóa phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc, đồng thời kết nối làng nghề với phố nghề, góp phần lan tỏa giá trị di sản và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại

LNV - Trong không gian văn hóa giàu dấu ấn lịch sử của khu phố cổ Hà Nội, chương trình trưng bày “Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – Bóng Vàng Son” không chỉ giới thiệu những tác phẩm điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng đặc sắc mà còn mở ra cơ hội kết nối làng nghề với phố nghề, đưa tinh hoa thủ công mỹ nghệ đến gần hơn với công chúng. Đây là hướng đi thiết thực trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản, thúc đẩy sáng tạo và phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trong bối cảnh hiện nay.
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên

LNV - Bình Liêu (Quảng Ninh) không chỉ sở hữu cảnh sắc núi rừng hùng vĩ, đẹp tựa như tranh mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa, nghề truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Đây là nguồn lực để phát triển kinh tế nông thôn, được minh chứng qua câu chuyện miến dong của Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu với hướng đi kết hợp bản sắc truyền thống - khoa học công nghệ - thị trường.
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật

LNV - Đến thôn Khả Lĩnh, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai hỏi thăm nhà ông bà Đông- Nga nuôi ong thì từ người già đến trẻ nhỏ ai cũng biết. Trong số 3 hộ nuôi ong lấy mật tại địa phương, gia đình ông Nguyễn Văn Đông và bà Nguyễn Lê Hằng Nga là hộ có quy mô lớn nhất với 200 đàn ong mật, mang lại nguồn thu nhập vài trăm triệu mỗi năm và góp phần làm giàu cho gia đình, làm đẹp cho mảnh đất quê hương.
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững

LNV - Hơn một thế kỷ gắn bó với cây trầu, người dân Vĩnh Thuận Đông đang củng cố liên kết sản xuất và phát triển du lịch nông nghiệp để nâng giá trị làng nghề
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống  vươn ra thị trường quốc tế

Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế

LNV - Từ làng đúc gang truyền thống, Mỹ Đồng (Hải Phòng) đang từng bước chuyển mình theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bằng việc đổi mới phương thức sản xuất và mở rộng thị trường, các cơ sở kim khí tại đây đã và đang đưa sản phẩm của làng nghề vươn ra thị trường quốc tế, góp phần nâng cao vị thế kim khí Việt Nam.
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững

LNV - Phát triển làng nghề xanh là yêu cầu cấp thiết nhằm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn nghề truyền thống và bảo vệ môi trường. Các chuyên gia cho rằng cần đẩy mạnh công nghệ sạch, hoàn thiện hạ tầng xử lý chất thải và xây dựng chính sách phù hợp từng ngành nghề, hướng tới phát triển bền vững
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội

LNV - Chào mừng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội tổ chức chương trình trưng bày, giới thiệu và trải nghiệm văn hóa “Tinh hoa hội tụ” tại Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, từ ngày 03/11/2026 đến ngày 03/01/2027.
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt

LNV - Cách trung tâm Hà Nội gần 20km về phía Nam, làng nghề sơn mài Hạ Thái (nay thuộc xã Hồng Vân, Thành phố Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mang vẻ đẹp óng ánh, bền màu và giàu giá trị nghệ thuật. Không chỉ lưu giữ kỹ thuật chế tác được trao truyền qua nhiều thế hệ, nơi đây còn mở ra những trải nghiệm mới, đưa du khách đến gần hơn với chất liệu sơn ta và nghệ thuật sơn mài truyền thống.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
HTX Hà Nội - Từ hội chợ đến hợp đồng tiêu thụ ổn định

HTX Hà Nội - Từ hội chợ đến hợp đồng tiêu thụ ổn định

ocopvietnam - Năm 2026, Liên minh HTX Hà Nội đã tổ chức gần 20 chương trình xúc tiến thương mại cho các HTX. Nhưng thực tế từ vùng rau Văn Đức cho thấy, xúc tiến thương mại chỉ thực sự hiệu quả khi đi cùng việc tổ chức lại sản xuất và có hợp đồng tiêu thụ
Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa

Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa

LNV - Sáng ngày 19/11, tại Nhà thờ Tổ nghề mộc truyền thống Thượng Mạo, phường Phú Lương, Hà Nội, lễ giỗ Tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính. Đây là hoạt động văn hóa tâm linh có ý nghĩa sâu sắc,
Sở Công Thương Hà Nội đồng hành doanh nghiệp làng nghề chuyển đổi số, hướng tới thương mại bền vững

Sở Công Thương Hà Nội đồng hành doanh nghiệp làng nghề chuyển đổi số, hướng tới thương mại bền vững

Từ các phiên livestream quảng bá sản phẩm làng nghề đến Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”, Sở Công Thương Hà Nội đang hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất đổi mới cách tiếp cận thị trường nội địa, hướng
Hơn 600 dòng sản phẩm hội tụ tại Hội chợ Xanh 2026

Hơn 600 dòng sản phẩm hội tụ tại Hội chợ Xanh 2026

ocopvietnam - Tối 18/11, Hội chợ Xanh khu vực Kinh tế tập thể, Hợp tác xã năm 2026 chính thức khai mạc tại Nghệ An, quy tụ hơn 150 hợp tác xã, tổ hợp tác, làng nghề và doanh nghiệp đến từ 9 tỉnh, thành phố. Với hơn 600 dòng sản phẩm tiêu biểu, trong đó có
Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao

ocopvietnam - Bỏ công việc ổn định ở các doanh nghiệp lớn, kỹ sư hóa Phan Minh Tiến về quê Cần Giờ, mày mò cách lấy mật từ cuống dừa nước, phần mà người dân xưa nay vẫn bỏ đi. Hơn 7 năm sau, mật dừa nước cô đặc hữu cơ Vietnipa đã sang tới Mỹ và vừa được H
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động