Nếu như trước kia, đến làng lụa Vạn Phúc, du khách sẽ được chứng kiến hình ảnh phố xá sầm uất, dọc hai bên đường là các quán hàng san sát, trưng bày và bán đủ các sản phẩm như khăn quàng, áo dài, túi, quần áo… với đa dạng mẫu mã. Những ngày cuối tuần, làng lụa Vạn Phúc đón nhiều lượt khách du lịch ghé thăm và chụp ảnh. Dịch bệnh bùng phát khiến làng lụa Vạn Phúc, Hà Nội đìu hiu, lao động mất việc, các dịch vụ du lịch đi kèm vì thế cũng điêu đứng.

Làng lụa Vạn Phúc nằm tại phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, cách trung tâm Hà Nội hơn 10km. Nơi đây không chỉ nổi tiếng về ngôi làng hơn 1.000 năm tuổi mà còn thu hút đông đảo khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài đến tham quan, du lịch trải nghiệm.

Theo ghi nhận của chúng tôi tại làng lụa Vạn Phúc, hầu hết các gian hàng dọc hai bên đường và trong chợ đều vắng tanh. Hàng loạt các gian hàng thậm chí đã đóng cửa chỉ có một vài gian hàng cầm cự để giữ mối buôn bán do hàng sản xuất ra đều phải lưu kho.

Khó khăn chồng chất khó khăn

Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc Phạm Khắc Hà cho biết, từ đầu năm 2020 lượng khách tới làng nghề giảm khoảng 70%, ảnh hưởng trực tiếp là các cửa hàng kinh doanh lụa, dịch vụ ăn uống hay cho thuê quần áo. Theo ông Hà, nguyên nhân khiến lượng khách đến làng nghề giảm mạnh một phần do sau Tết thời tiết mưa rét nên khách hàng không có nhu cầu mua các sản phẩm lụa. Nhưng nguyên nhân chính là ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

Bà Bùi Thị Thơm, một tiểu thương trong chợ cho hay: “Dịch Covid-19 đã khiến công việc kinh doanh của cửa hàng trì trệ, chưa kịp phục hồi thì đợt dịch tiếp theo khiến doanh thu đã bết bát càng giảm sâu hơn nữa. Có ngày còn không xuất hiện nổi một khách hàng ghé mua. Đây là tình hình chung của các hộ kinh doanh, chúng tôi cũng không biết làm như thế nào, nên đành chịu trận chờ dịch đi qua.”.
Một vài chủ cửa hàng chia sẻ thêm, nhằm “vớt vát” lượng khách không thể đến mua hàng trực tiếp, họ đã và đang đẩy mạnh sang bán hàng thông qua các kênh online, mạng xã hội như: Facebook, zalo… Thậm chí, một số cơ sở kinh doanh trong làng lụa còn thực hiện hoạt động giảm giá, thanh lý sản phẩm với giá rẻ, nhằm thu hút khách hàng

Chuyển hướng vào thị trường nội địa, nỗ lực phục hồi sản xuất kinh doanh

Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đã khiến làng nghề lụa Vạn Phúc gặp nhiều khó khăn. Nhiều cơ sở sản xuất phải đóng cửa do các đơn hàng xuất khẩu ra nước ngoài bị hủy buộc phải lưu kho, kéo theo hàng nghìn lao động trên địa bàn bị mất việc làm. Ðể giữ “lửa” làng nghề và không ảnh hưởng đến quy định giãn cách xã hội trong thời gian chống dịch, nhiều nghệ nhân tâm huyết với nghề đã sáng tạo ra những mẫu mã sản phẩm mới để phục vụ người tiêu dùng trong nước.

Sau khi việc “cách ly xã hội” được nới lỏng tại một số địa phương, các chủ DN, cơ sở sản xuất kinh doanh đã bắt đầu tính tới phương án khôi phục sản xuất để vực dậy sau nhiều tháng đình trệ. Chị Nguyễn Thị Oanh- chủ một cơ sở sản xuất lụa tơ tằm tại làng nghề Vạn Phúc (Hà Nội) chia sẻ: “Việc đóng cửa không sản xuất, bán hàng khiến nhiều DN, cơ sở sản xuất thiệt hại về kinh tế. Tuy nhiên, nhờ sự hỗ trợ của Chính phủ, chúng tôi được miễn, giảm nhiều loại thuế, phí nên cũng giảm bớt được nhiều khó khăn. Trong thời gian tạm nghỉ do dịch bệnh, chúng tôi vẫn tìm cách trụ vững như đẩy mạnh kênh bán hàng trực tuyến, dành nhiều thời gian để nghiên cứu thị trường, sáng tạo mẫu mã mới”.

Nhận thấy nhu cầu của người tiêu dùng về mặt hàng khẩu trang vẫn đang cao, chị Oanh cùng một số chủ cơ sở khác đã chuyển hướng sang may khẩu trang vải để bán. Chị cũng mạnh dạn đặt mua thêm nhiều máy may, máy thêu, máy in phun… để chuẩn bị các điều kiện tốt nhất cho việc khôi phục sản xuất. Ngoài việc sản xuất khẩu trang vải đủ tiêu chuẩn, chị cùng các cộng sự sáng tạo thêm công đoạn thêu, in hình, in màu lên khẩu trang để đa dạng sự lựa chọn cho khách hàng. Những đơn hàng đầu tiên đã được khách hàng đặt trước, ngay sau khi hoạt động trở lại, chị sẽ cho nhân viên bắt tay vào sản xuất hàng loạt ngay.

“Trong giai đoạn khó khăn này, nếu NLĐ bị mất việc thì sẽ mất thu nhập, cuộc sống sẽ vô cùng khó khăn. Chính vì vậy, chúng tôi phải tìm nhiều cách để việc sản xuất kinh doanh hạn chế tổn thất, để NLĐ vẫn có việc làm, có niềm tin bám trụ cùng DN. Sau giai đoạn này, khi các điều kiện về khôi phục sản xuất được đảm bảo, chúng tôi sẽ quay về nhịp độ ngay, thậm chí có thể phát triển hơn nhờ những hướng đi mới”- chị Oanh bày tỏ.

Việc gìn giữ và phát triển làng nghề tại làng lụa Vạn Phúc không chỉ bảo tồn nét văn hóa truyền thống mà còn giải quyết được việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân, góp phần phát triển KT-XH địa phương. Rời làng lụa đã “thành danh” trong bản đồ du lịch miền Bắc, chúng tôi cũng không khỏi suy ngẫm. Tình cảnh khó khăn do dịch Covid -19 đã làm bao người điêu đứng, trong lúc khó khăn này, cũng chỉ mong sao dịch bệnh được kiểm soát, người dân nâng cao ý thức phòng, chống lây nhiễm cho bản thân và cộng đồng.

Bài, ảnh: Hoàng Mai

#Thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính Phủ#