Cổng Làng nghề nón lá Sai Nga.

Ông Phạm Văn Bình cho biết, năm 1949 bố ông là Phạm Văn Quất (1917-1989) người ở Làng Chuông, Phương Trung, Thanh Oai, Hà Tây, lên Phú Thọ làm ăn buôn bán, rồi năm 1951 xây dựng gia đình với cụ bà là Trần Thị Nhung, người làng Văn phú, xã Sai Nga, các cụ sinh được 5 người con, 3 trai, 2 gái, ông Bình là con cả, tất cả đều đã trưởng thành, ổn định gia thất và tích cực đóng góp cho xã hội. Vốn dĩ địa phương Sai Nga là vùng bán sơn địa, thu nhập chủ yếu là nhờ vào sản xuất nông nghiệp thuần túy, nghề phụ chưa phát triển, nên đời sống của người dân còn gặp nhiều khó khăn, thấy vậy cụ Quất hướng dẫn cụ bà cách thức làm nón lá và truyền dạy cho những người hàng xóm láng giềng cùng làm theo, lâu dần tới nay có tới trên 80% số hộ gia đình trong xã có người biết làm nón lá, nghề khâu nón lá có ưu điểm là tận dụng được nguồn lao động nhàn rỗi, trời nắng, mưa, gió bão vẫn làm được và từ cụ già tới em nhỏ đều làm được. Nghề phụ này đã đem về nguồn thu nhập đáng kể cho kinh tế hộ gia đình tại địa phương.

Cụ Phạm Văn Quất (1917-1989) Người đưa nghề nón lá về xã Sai Nga.


Vợ chồng ông Bình, bà Căn cùng bà hàng xóm (giữa) đang làm nón lá.

Xã Sai Nga đã về đích nông thôn mới cách đây nhiều năm, nghề nón lá và một số nghề phụ khác đã khẳng định vị trí của mình trong nền kinh tế hộ gia đình tại địa phương. Hàng năm cứ vào mồng 7 tháng giêng, tại Hội làng Đình Cả, Văn Phú, lại tổ chức hội thi may nón lá và trao giải thưởng cho các tay nghề may nón lá nhanh nhất, đẹp nhất, hoạt động này đã trở thành nét đẹp truyền thống của làng nghề nón lá Sai Nga. Điều đáng nói là không hiểu sao đã qua hàng chục năm, đến nay cụ ông Phạm Văn Quất, người có công đưa nghề may nón lá về địa phương cũng đã mất, song vẫn chưa được xác nhận vinh danh. Hy vọng thời gian tới, làng nghề nón lá Sai Nga sẽ xác định được Ông Tổ nghề, địa phương thị trấn Cẩm Khê, huyện Cẩm Khê, Phú Thọ sẽ làm thủ tục đề nghị các ngành các cấp có liên quan giải quyết thấu đáo vấn đề này, để người có công đưa nghề làm nón lá về Cẩm Khê được vinh danh xứng đáng, động viên làng nghề nón lá Sai Nga ngày càng đổi mới và phát triển.

Bài và ảnh: Phạm Trường Sơn