Làng nghề Hoán Mỹ làm bánh ú tro
LNV - Làng Hoán Mỹ (khu Song Mỹ, thị trấn Ái Nghĩa, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam) nổi tiếng với nghề làm bánh ú tro truyền thống. Ông Trần Phước Thiện (59 tuổi) cho hay, trước khi nấu bánh tro, người làng Hoán Mỹ đi xin hoặc đốt thân cây mè để lấy tro, sau đó lọc lắng lấy nước màu vàng, rồi hòa nước tro với vôi ăn trầu, tiếp đến là chọn nếp (nếp đặc biệt), ngâm nước tro mè để bánh nấu lên sẽ có màu vàng, nên gọi dân dã là bánh ú tro. Có 2 loại bánh: bánh có nhân đậu đen xanh lòng và không nhân. Đậu đen đem luộc, bóc vỏ, xoay nhuyễn, vo tròn rồi đem thắng đường tán…sau đó mang phơi khô. Để chín bánh, phải nấu khoảng 4 - 5 giờ.
Theo ông Trần Phước Dũng (54 tuổi) người nấu bánh tro nhiều nhất trong làng cho hay, bánh tro làng Hoán Mỹ gói từ gạo nếp, nước tro (được lắng từ tro mè) hoặc đậu đen xanh lòng, đậu đen (nếu làm bánh tro có nhân). Lá đót cột bằng sợi dây cói được đi hái hay mua từ các vùng núi như Phước Sơn, Nam Giang, Đông Giang, Phú Túc… về được rửa hoặc lau chùi sạch sẽ, phơi héo để gói bánh. Công đoạn chuẩn bị lá gói, chuẩn bị nguyên liệu tới gói bánh, nấu bánh đòi hỏi sự công phu, tỉ mỉ, khéo léo.
Ông Nguyễn Đức Khôi (66 tuổi) có 30 năm thâm niên trong nghề nấu bánh cho hay, bánh ú tro có nhân 40 nghìn đồng/chục (12 cái); Bánh không nhân 10.000 -15.000 nghìn đồng/chục (10 cái). Bánh ú tro có hương vị thơm ngon, tác dụng thanh nhiệt, rất hợp để thưởng thức trong thời tiết oi bức đầu hè. Miếng bánh ú tro thơm mát được ăn kèm với đường cát vàng hoặc cát trắng.Từ xưa đến nay, người dân làng Hoán Mỹ có truyền thống gói bánh ú tro phục vụ cho Tết Đoan Ngọ. Song, đến nay, vẫn không ai lý giải được bánh tro có từ khi nào, không ai biết ông tổ nghề là ai mà cũng chẳng ai hay gốc tích nó từ đâu, chỉ biết rằng, nó đã trở thành nghề truyền thống của làng.
Hiện nay, làng nghề Hoán Mỹ có hơn 70 hộ làm nghề gói bánh ú tro dịp Tết Đoan Ngọ và các dịp ngày rằm, mùng 1 (âm lịch) hằng tháng. Song, dịp Tết Đoan Ngọ và Tết cổ truyền, lượng bánh tiêu thụ gấp 100 lần. Đa phần số lượng bánh ú tro cả làng sản xuất đều có bạn hàng đặt trước để bỏ mối cho các người bán ở các chợ khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng…Nếu du khách đến làng vào ban đêm sẽ thấy cả làng sáng lên bập bùng bởi cả trăm lò bánh đang đỏ lửa, trông rất ấn tượng.
Những chiếc bánh ú tro không chỉ là món ăn đặc sắc ngày Tết Đoan Ngọ mà còn cả trong ngày rằm, mồng 1 hàng tháng và các ngày lễ hội khác trong năm ở vùng Đại Lộc nói riêng, xứ Quảng nói chung. Nghề nấu bánh ú tro được lưu giữ, tiếp nối qua bao thế hệ cư dân làng Hoán Mỹ như nét văn hóa độc đáo của đất và người xứ Quảng.
Ông Trần Phước Dũng giới thiệu bánh ú tro gia đình ông làm.
Ông Nguyễn Đức Khôi (66 tuổi) có 30 năm thâm niên trong nghề nấu bánh cho hay, bánh ú tro có nhân 40 nghìn đồng/chục (12 cái); Bánh không nhân 10.000 -15.000 nghìn đồng/chục (10 cái). Bánh ú tro có hương vị thơm ngon, tác dụng thanh nhiệt, rất hợp để thưởng thức trong thời tiết oi bức đầu hè. Miếng bánh ú tro thơm mát được ăn kèm với đường cát vàng hoặc cát trắng.Từ xưa đến nay, người dân làng Hoán Mỹ có truyền thống gói bánh ú tro phục vụ cho Tết Đoan Ngọ. Song, đến nay, vẫn không ai lý giải được bánh tro có từ khi nào, không ai biết ông tổ nghề là ai mà cũng chẳng ai hay gốc tích nó từ đâu, chỉ biết rằng, nó đã trở thành nghề truyền thống của làng.
Hiện nay, làng nghề Hoán Mỹ có hơn 70 hộ làm nghề gói bánh ú tro dịp Tết Đoan Ngọ và các dịp ngày rằm, mùng 1 (âm lịch) hằng tháng. Song, dịp Tết Đoan Ngọ và Tết cổ truyền, lượng bánh tiêu thụ gấp 100 lần. Đa phần số lượng bánh ú tro cả làng sản xuất đều có bạn hàng đặt trước để bỏ mối cho các người bán ở các chợ khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng…Nếu du khách đến làng vào ban đêm sẽ thấy cả làng sáng lên bập bùng bởi cả trăm lò bánh đang đỏ lửa, trông rất ấn tượng.
Công đoạn làm bánh ú tro.
Những chiếc bánh ú tro không chỉ là món ăn đặc sắc ngày Tết Đoan Ngọ mà còn cả trong ngày rằm, mồng 1 hàng tháng và các ngày lễ hội khác trong năm ở vùng Đại Lộc nói riêng, xứ Quảng nói chung. Nghề nấu bánh ú tro được lưu giữ, tiếp nối qua bao thế hệ cư dân làng Hoán Mỹ như nét văn hóa độc đáo của đất và người xứ Quảng.
Bài và ảnh: Lê Văn Kỳ
Tin liên quan
Tin mới hơn
“Chạm nghề phố cổ 2026” - Lan tỏa giá trị sơn ta trong dòng chảy di sản và sáng tạo
13:06 | 16/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và hướng tới 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp cùng các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa đặc sắc với chủ đề “Chạm nghề phố cổ 2026”.
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương
13:01 | 16/04/2026 OCOP
LNV- Bộ Chính trị đã chính thức đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính hiện nay của tỉnh Quảng Ninh, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chiến lược đô thị hóa và phát triển vùng của Việt Nam.
Kết nối giao thương sản phẩm làng nghề Hà Nội: Đòn bẩy từ chuyển đổi số
08:00 | 16/04/2026 Tin tức
Chuyển đổi số cùng với việc hình thành hệ sinh thái thiết kế sáng tạo đang mở ra dư địa lớn để sản phẩm làng nghề Hà Nội đẩy mạnh kết nối giao thương.
Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia
00:00 | 16/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Ngày 15/4, Hội đồng Đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương đã tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia cho các sản phẩm đăng ký đánh giá, phân hạng năm 2025 (đợt 2). Đợt này, tỉnh Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Phát triển kinh tế tuần hoàn cần thúc đẩy cơ chế hợp tác công - tư
15:00 | 15/04/2026 Nông thôn mới
Ngày 14/4, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam đã chủ trì cuộc họp góp ý về đề xuất xây dựng Đề án ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững giai đoạn 2026 - 2030.
Giữ hương vị biển, nâng tầm giá trị làng nghề
10:49 | 14/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Từ khát vọng giữ nghề truyền thống của quê hương vùng biển Bảo Ninh, bà Đào Thị Tám, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh, dịch vụ chế biến thủy sản Long Tám ở phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị...
Tin khác
Tăng tốc du lịch hè, Lâm Đồng khẳng định vị thế điểm đến
10:38 | 14/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bước vào cao điểm du lịch hè, thị trường du lịch Lâm Đồng trở nên sôi động hơn bao giờ hết với hàng loạt chương trình kích cầu, gói ưu đãi hấp dẫn cùng nhiều sản phẩm, dịch vụ mới được tung ra. Từ các khu, điểm du lịch nổi tiếng đến hệ thống lưu trú, lữ hành đều chủ động làm mới trải nghiệm, nâng cao chất lượng phục vụ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Làng nghề vàng bạc Châu Khê trong vận hội phát triển mới
16:38 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trải qua hơn 5 thế kỷ hình thành và phát triển, làng nghề vàng bạc Châu Khê (xã Đường An, TP. Hải Phòng) vẫn là “cái nôi” của nghề kim hoàn Việt Nam. Từ những thỏi bạc nén phục vụ triều đình đến các sản phẩm trang sức tinh xảo, Châu Khê đã và đang trở thành một làng nghề bền bỉ, giàu bản sắc, không ngừng thích ứng trong dòng chảy của thời đại.
Độc đáo Lễ cúng rừng của người Jrai ở xã Gào
09:13 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hàng trăm người dân tham dự Lễ cúng rừng tại xã Gào. Đây là một nghi lễ truyền thống tiêu biểu của đồng bào Jrai, thể hiện tín ngưỡng lâu đời gắn với ý thức bảo vệ và tôn vinh rừng.
Khu 10 Liên Hoa (Tam Nông): Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh
08:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Những ngày tháng Tư lịch sử, về Khu 10 Liên Hoa, xã Tam Nông (Phú Thọ), dễ dàng cảm nhận không khí rộn ràng lan tỏa khắp từng ngõ xóm.
Ngược dòng sông Đà: 7 ngày, 10 phiên chợ và những phận người bám sóng
07:00 | 13/04/2026 Du lịch làng nghề
Sông Đà mênh mang, đẹp đến mê hoặc với núi non soi bóng, nhưng cũng dữ dằn đến khôn lường. Chỉ một cơn bão bất chợt, mặt nước hiền hòa lập tức hóa thành sóng dữ, cuốn phăng tài sản, ước mơ và cả cuộc mưu sinh của những con người bám sông
Làng nghề trước yêu cầu nâng tầm: Hướng đi nào tất yếu?
00:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Với 1.350 làng nghề và làng có nghề, Hà Nội sở hữu một kho tàng giá trị quý giá cả về văn hóa lẫn kinh tế. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh mới, mô hình sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết đã bộc lộ nhiều hạn chế, đòi hỏi những hướng đi đồng bộ và hiệu quả hơn để nâng tầm các làng nghề.
Gò Găng nâng tầm nón lá, tạo đòn bẩy kinh tế nông thôn Gia Lai
00:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề nón lá Gò Găng ở phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai, có 578 hộ dân đang tham gia làm nghề nón lá.
Phú Xuyên: Chuyển đổi số nâng tầm giá trị bản sắc địa phương
18:00 | 12/04/2026 Kinh tế
Song hành với nỗ lực bền bỉ để khẳng định thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng, xã Phú Xuyên đang quyết liệt thực hiện các giải pháp chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt nhằm minh bạch hóa thị trường...
“Vườn Ánh sáng” thắp sáng di sản tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám
16:00 | 12/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Chiều tối ngày 10-4, chương trình “Vườn Ánh sáng” khai mạc tại khu vực Vườn Giám, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mang đến không gian trải nghiệm độc đáo khi hàng trăm chiếc đèn lồng được thiết kế thủ công tinh xảo do các nghệ nhân ưu tú và các làng nghề truyền thống thực hiện.
Đưa sản phẩm truyền thống đến gần giới trẻ
11:00 | 12/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Ngày 12-4, tại Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội - Bảo tàng Hà Nội (phường Từ Liêm, Hà Nội), triển lãm “Phất Quạt Họa Văn” do nhóm cộng đồng trẻ Hà Nội thực hiện đã thu hút đông đảo người yêu văn hóa truyền thống đến tham quan và trải nghiệm.
Vẽ sáp ong - vẽ hồn dân tộc
07:00 | 12/04/2026 Nông thôn mới
Giữa sương mây của vùng cao Quản Bạ (Tuyên Quang), bên bếp lửa bập bùng, đôi bàn tay gầy guộc của nghệ nhân Sùng Thị Cẩu tỉ mẩn đưa từng nét bút sáp ong trên mặt vải lanh, bền bỉ nối dài sức sống cho hồn cốt người Mông. Những giá trị văn hóa của dân tộc được bà lặng lẽ gìn giữ suốt gần một thế kỷ qua.
Nghệ nhân “mắt xích” quan trọng trong chuỗi giá trị di sản, làng nghề
09:00 | 11/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Trong bối cảnh truyền thông và công nghệ số phát triển mạnh mẽ, vai trò của nghệ nhân đang dần chuyển dịch từ “người giữ lửa” sang chủ thể tạo ra giá trị. Không chỉ gắn bó trong phạm vi gia đình, làng nghề, nghệ nhân ngày càng tham gia sâu vào các hoạt động du lịch, trình diễn, quảng bá, góp phần lan tỏa và nâng tầm giá trị di sản.
HẢI PHÒNG: Động thổ dự án cụm công nghiệp làng nghề ở Thủy Nguyên
10:43 | 10/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LVN - Ngày 6/4, Hải Phòng động thổ Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp làng nghề cơ khí và đúc Thủy Nguyên.
Lâm Đồng xúc tiến thương mại thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP
10:09 | 10/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Lâm Đồng mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và liên kết vùng để nâng cao chất lượng, cạnh tranh và phát triển bền vững các sản phẩm OCOP.
Ông Nguyễn Anh Tuấn và hành trình gìn giữ tinh hoa thuốc Nam
07:00 | 10/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Dù tuổi cao nhưng ông Nguyễn Anh Tuấn vẫn miệt mài phát triển cây thuốc Nam chữa bệnh, góp phần nâng cao sức khỏe cho người Việt.
Mới nhất
Đọc nhiều
“Chạm nghề phố cổ 2026” - Lan tỏa giá trị sơn ta trong dòng chảy di sản và sáng tạo
13:06 Làng nghề, nghệ nhân
Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và hướng tới 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương
13:01 OCOP
LNV- Bộ Chính trị đã chính thức đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính
Gia Lai hỗ trợ thẻ BHYT cho đồng bào cận nghèo vùng đặc biệt khó khăn
11:26 Tin tức
LNV - UBND tỉnh Gia Lai thống nhất thực hiện chính sách hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) cho người đang cư trú tại 73 xã khu vực III và 50 thôn đặc biệt khó khăn thuộc xã khu vực II.
Khánh Hòa “đánh thức” làng nghề Chăm bằng du lịch
10:00 Nông thôn mới
Tỉnh Khánh Hòa đang đẩy mạnh chiến lược bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm thông qua mô hình du lịch làng nghề.
Nông thôn trong kỷ nguyên mới: Cần chính sách phù hợp với thực tiễn
09:00 Nông thôn mới
Nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi đổi mới tư duy, tháo gỡ điểm nghẽn, kiến tạo sinh kế bền vững, gắn thị trường, nâng cao thu nhập, chất lượng sống nông thôn.
