Làng nghề Hoán Mỹ làm bánh ú tro
LNV - Làng Hoán Mỹ (khu Song Mỹ, thị trấn Ái Nghĩa, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam) nổi tiếng với nghề làm bánh ú tro truyền thống. Ông Trần Phước Thiện (59 tuổi) cho hay, trước khi nấu bánh tro, người làng Hoán Mỹ đi xin hoặc đốt thân cây mè để lấy tro, sau đó lọc lắng lấy nước màu vàng, rồi hòa nước tro với vôi ăn trầu, tiếp đến là chọn nếp (nếp đặc biệt), ngâm nước tro mè để bánh nấu lên sẽ có màu vàng, nên gọi dân dã là bánh ú tro. Có 2 loại bánh: bánh có nhân đậu đen xanh lòng và không nhân. Đậu đen đem luộc, bóc vỏ, xoay nhuyễn, vo tròn rồi đem thắng đường tán…sau đó mang phơi khô. Để chín bánh, phải nấu khoảng 4 - 5 giờ.
Theo ông Trần Phước Dũng (54 tuổi) người nấu bánh tro nhiều nhất trong làng cho hay, bánh tro làng Hoán Mỹ gói từ gạo nếp, nước tro (được lắng từ tro mè) hoặc đậu đen xanh lòng, đậu đen (nếu làm bánh tro có nhân). Lá đót cột bằng sợi dây cói được đi hái hay mua từ các vùng núi như Phước Sơn, Nam Giang, Đông Giang, Phú Túc… về được rửa hoặc lau chùi sạch sẽ, phơi héo để gói bánh. Công đoạn chuẩn bị lá gói, chuẩn bị nguyên liệu tới gói bánh, nấu bánh đòi hỏi sự công phu, tỉ mỉ, khéo léo.
Ông Nguyễn Đức Khôi (66 tuổi) có 30 năm thâm niên trong nghề nấu bánh cho hay, bánh ú tro có nhân 40 nghìn đồng/chục (12 cái); Bánh không nhân 10.000 -15.000 nghìn đồng/chục (10 cái). Bánh ú tro có hương vị thơm ngon, tác dụng thanh nhiệt, rất hợp để thưởng thức trong thời tiết oi bức đầu hè. Miếng bánh ú tro thơm mát được ăn kèm với đường cát vàng hoặc cát trắng.Từ xưa đến nay, người dân làng Hoán Mỹ có truyền thống gói bánh ú tro phục vụ cho Tết Đoan Ngọ. Song, đến nay, vẫn không ai lý giải được bánh tro có từ khi nào, không ai biết ông tổ nghề là ai mà cũng chẳng ai hay gốc tích nó từ đâu, chỉ biết rằng, nó đã trở thành nghề truyền thống của làng.
Hiện nay, làng nghề Hoán Mỹ có hơn 70 hộ làm nghề gói bánh ú tro dịp Tết Đoan Ngọ và các dịp ngày rằm, mùng 1 (âm lịch) hằng tháng. Song, dịp Tết Đoan Ngọ và Tết cổ truyền, lượng bánh tiêu thụ gấp 100 lần. Đa phần số lượng bánh ú tro cả làng sản xuất đều có bạn hàng đặt trước để bỏ mối cho các người bán ở các chợ khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng…Nếu du khách đến làng vào ban đêm sẽ thấy cả làng sáng lên bập bùng bởi cả trăm lò bánh đang đỏ lửa, trông rất ấn tượng.
Những chiếc bánh ú tro không chỉ là món ăn đặc sắc ngày Tết Đoan Ngọ mà còn cả trong ngày rằm, mồng 1 hàng tháng và các ngày lễ hội khác trong năm ở vùng Đại Lộc nói riêng, xứ Quảng nói chung. Nghề nấu bánh ú tro được lưu giữ, tiếp nối qua bao thế hệ cư dân làng Hoán Mỹ như nét văn hóa độc đáo của đất và người xứ Quảng.
Ông Trần Phước Dũng giới thiệu bánh ú tro gia đình ông làm.
Ông Nguyễn Đức Khôi (66 tuổi) có 30 năm thâm niên trong nghề nấu bánh cho hay, bánh ú tro có nhân 40 nghìn đồng/chục (12 cái); Bánh không nhân 10.000 -15.000 nghìn đồng/chục (10 cái). Bánh ú tro có hương vị thơm ngon, tác dụng thanh nhiệt, rất hợp để thưởng thức trong thời tiết oi bức đầu hè. Miếng bánh ú tro thơm mát được ăn kèm với đường cát vàng hoặc cát trắng.Từ xưa đến nay, người dân làng Hoán Mỹ có truyền thống gói bánh ú tro phục vụ cho Tết Đoan Ngọ. Song, đến nay, vẫn không ai lý giải được bánh tro có từ khi nào, không ai biết ông tổ nghề là ai mà cũng chẳng ai hay gốc tích nó từ đâu, chỉ biết rằng, nó đã trở thành nghề truyền thống của làng.
Hiện nay, làng nghề Hoán Mỹ có hơn 70 hộ làm nghề gói bánh ú tro dịp Tết Đoan Ngọ và các dịp ngày rằm, mùng 1 (âm lịch) hằng tháng. Song, dịp Tết Đoan Ngọ và Tết cổ truyền, lượng bánh tiêu thụ gấp 100 lần. Đa phần số lượng bánh ú tro cả làng sản xuất đều có bạn hàng đặt trước để bỏ mối cho các người bán ở các chợ khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng…Nếu du khách đến làng vào ban đêm sẽ thấy cả làng sáng lên bập bùng bởi cả trăm lò bánh đang đỏ lửa, trông rất ấn tượng.
Công đoạn làm bánh ú tro.
Những chiếc bánh ú tro không chỉ là món ăn đặc sắc ngày Tết Đoan Ngọ mà còn cả trong ngày rằm, mồng 1 hàng tháng và các ngày lễ hội khác trong năm ở vùng Đại Lộc nói riêng, xứ Quảng nói chung. Nghề nấu bánh ú tro được lưu giữ, tiếp nối qua bao thế hệ cư dân làng Hoán Mỹ như nét văn hóa độc đáo của đất và người xứ Quảng.
Bài và ảnh: Lê Văn Kỳ
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng nghề bánh đa Dụ Đại tất bật “chạy đua” đơn hàng Tết
10:27 | 15/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày giáp Tết Nguyên đán, làng nghề bánh đa Dụ Đại (xã Quỳnh An) rộn ràng tiếng máy, đỏ lửa suốt ngày đêm để kịp phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao, vừa giữ gìn hương vị truyền thống từ hạt gạo quê, vừa tạo sinh kế bền vững cho hàng trăm lao động nông thôn.
Hà Nội phê duyệt quy hoạch bảo tồn, phát triển làng lụa Vạn Phúc gắn với du lịch
09:14 | 15/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 63/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại làng dệt lụa Vạn Phúc. Quy hoạch nhằm bảo tồn không gian làng nghề truyền thống, phát huy giá trị văn hóa lịch sử của nghề dệt lụa, đồng thời tạo nền tảng phát triển du lịch bền vững và nâng cao đời sống người dân địa phương.
Gốm Ngọc Phù Lãng: Linh vật “Ngựa hoan hỉ” thổi sinh khí mới cho Tết cổ truyền 2026
19:34 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ nguồn đất đỏ quý của vùng Cung Kiệm, qua bàn tay sáng tạo của thế hệ nghệ nhân trẻ, cơ sở Gốm Ngọc Phù Lãng (Bắc Ninh) đang thổi một diện mạo mới cho gốm truyền thống Kinh Bắc. Đón Tết cổ truyền 2026, đơn vị đã ra mắt linh vật “Ngựa hoan hỉ” cùng nhiều dòng sản phẩm sinh thái, kết hợp giữa tinh hoa thủ công và triết lý văn hóa Việt.
Hải Gốm: Giữ nghề bằng đam mê, làm nghề bằng sáng tạo
12:03 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa làn sóng đô thị hóa và sự cạnh tranh mạnh mẽ của thị trường hiện đại, nghề gốm truyền thống vẫn âm thầm tồn tại và chuyển mình nhờ những người trẻ dám dấn thân, dám đổi mới và kiên trì với giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc. Trong số đó, hành trình của họa sĩ thiết kế Hải Gốm – Nguyễn Văn Hải, người sáng lập thương hiệu Hceramic, là một lát cắt sinh động về cách thế hệ trẻ đang viết tiếp câu chuyện làng nghề bằng tinh thần sáng tạo, khoa học và trách nhiệm xã hội.
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát và khát vọng hồi sinh nghề sơn mài
12:03 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Năm 2025, danh hiệu Nghệ nhân ưu tú được Nhà nước phong tặng cho Nguyễn Tấn Phát đã để lại nhiều xúc động trong giới thủ công mỹ nghệ. Không chỉ bởi những cống hiến bền bỉ với nghề sơn mài, mà còn bởi anh là nghệ nhân ưu tú trẻ nhất được vinh danh trong đợt phong tặng này – một dấu mốc cho thấy sự tiếp nối đầy triển vọng của các làng nghề truyền thống Việt Nam.
“Xanh hóa” làng nghề: Hà Nội chuyển mình vì môi trường và tương lai
11:59 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hà Nội đang đẩy mạnh “xanh hóa” các làng nghề truyền thống thông qua quy hoạch đồng bộ, ứng dụng công nghệ sạch, hoàn thiện chính sách và nâng cao ý thức cộng đồng.
Tin khác
Quảng Ngãi: Các làng nghề sôi động chuẩn bị Tết với đa dạng sản phẩm truyền thống
11:59 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề sản xuất bánh tráng, nước mắm, mộc mỹ nghệ rộn ràng đón Tết, nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường, tạo thu nhập ổn định cho người dân.
Làng nghề cúc mâm xôi Long Thới rộn ràng sắc xuân
11:58 | 14/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề cúc mâm xôi Long Thới nay thuộc xã Chợ Lách (tỉnh Vĩnh Long), vào những ngày này, nhiều luống hoa mới hé nở, khoe điểm sắc vàng lấm tấm khiến nhà vườn càng nôn nao, khấp khởi đón chờ vụ hoa cúc Tết.
Làng nghề đường phèn đỏ lửa suốt trăm năm ở Quảng Ngãi
15:23 | 12/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề đường phèn ở Ba La - Vạn Tượng đã tồn tại cả trăm năm, mang theo nhiều giá trị tinh túy về ẩm thực và văn hóa xứ Quảng.
Làng nghề hoa giấy Phù Đổng phát triển bền vững
15:21 | 12/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Làng nghề hoa giấy Phù Đổng bắt đầu từ những năm 2010, khi xã được chọn là địa phương điểm xây dựng nông thôn mới. Nhận thấy tiềm năng của đất đai và khí hậu, người dân Phù Đổng đã chọn hoa giấy làm cây trồng chủ lực. Tuy nhiên, con đường phát triển của làng nghề không hề bằng phẳng.
Làng nghề truyền thống đúc đồng Đại Bái những ngày cuối năm
20:10 | 09/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong những ngày cuối năm, làng nghề đúc đồng Đại Bái (xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) sôi động, đẩy mạnh sản xuất để đáp ứng nhu cầu Tết và giữ gìn truyền thống lâu đời.
Làng nghề Thuận Hưng sản xuất bánh tráng nhộn nhịp phục vụ Tết
09:13 | 09/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Dù còn gần 2 tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán 2026 nhưng không khí sản xuất tại làng nghề bánh tráng Thuận Hưng (TP Cần Thơ) đã trở nên tất bật. Các hộ làm nghề tăng ca liên tục để kịp những đơn hàng Tết được đặt sớm từ khắp nơi
Làng nghề Việt Nam phát triển Tinh hoa đất Việt ngày càng vươn xa
23:29 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hiệp hội Làng nghề Việt Nam long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập (2005 - 2025) và phong tặng các danh hiệu làng nghề, nghệ nhân lần thứ XII. Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát đã phát biểu trong Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Hiệp hội Làng nghề Việt Nam. Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu bài phát biểu của ông.
Nghề gốm Việt dòng chảy nghìn năm
23:28 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ thuở con người biết lấy đất nặn hình, nung trong lửa để tạo nên vật dụng, gốm đã trở thành chứng nhân của nền văn minh Việt. Qua hàng nghìn năm, từ bàn tay khéo léo của người thợ, từ lò gốm thô sơ nơi làng quê đến những xưởng hiện đại hôm nay, nghề gốm Việt vẫn bền bỉ giữ hồn đất, hồn người qua từng thớ men, từng đường nét tinh xảo.
Phù Lãng: 03 cá nhân xuất sắc được đặc cách phong tặng danh hiệu "Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam"
23:27 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Chiều ngày 08/01/2026 tại Nhà văn hoá xã Phù Lãng (Bắc Ninh), UBND xã Phù Lãng phối hợp với Hiệp hội Làng nghề Việt Nam long trọng tổ chức Hội nghị phong tặng Danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề Việt Nam”, xét đặc cách cho 03 nghệ nhân tiêu biểu, không chỉ là sự ghi nhận tài năng cá nhân mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của một dòng gốm di sản vùng Kinh Bắc.
Chuyện những người giữ nghề chiếu cói ở Hà Đông
23:27 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Tiên Kiều từng được mệnh danh là “thủ phủ” chiếu cói của vùng đồng chiêm trũng của xã Hà Đông (thành phố Hải Phòng) nhưng nay đã mai một. Từ việc cả làng làm chiếu cói, nay chỉ còn vài hộ. Trong sâu thẳm của những người còn giữ nghề, mỗi tấm chiếu như một sản phẩm tinh thần gắn trọn cuộc đời với họ, không dễ gì phôi pha dù giờ đây khung dệt không còn nhiều.
Gia Lai: Làng nghề nón lá Gò Găng định hướng phát triển du lịch khi được công nhận làng nghề
23:24 | 08/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống hiện đại đang ngày một hối hả, tại Làng nghề nón lá Gò Găng phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai (trước đây là phường Nhơn Thành, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định), những nghệ nhân vẫn lặng lẽ chằm nên những chiếc nón lá trắng ngà, mộc mạc mà tinh tế.
Nghệ nhân giữ hồn nghề đan lát K’ho ở Đam Rông
11:41 | 06/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống hiện đại, tại bon làng Liêng Trang (xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng), nghệ nhân Ntơr Ha Bang vẫn lặng lẽ gắn bó với nghề đan lát truyền thống của người K’ho. Từ những vật dụng sinh hoạt giản dị đến các sản phẩm mang giá trị nghệ thuật, mỗi đường đan của ông không chỉ tạo nên hình hài sản phẩm mà còn lưu giữ ký ức văn hóa, góp phần gìn giữ một nghề truyền thống đang dần mai một.
Đổi mới nghề gốm Bát Tràng
11:40 | 06/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Kế thừa nghề gốm truyền thống của gia đình, anh Vũ Khánh Tùng (CEO Bát Tràng Museum) lựa chọn một lối đi khác biệt: ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hiểu sâu hơn giá trị hoa văn, biểu tượng gốm cổ, từ đó sáng tạo, bảo tồn và làm mới nghề gốm trong đời sống đương đại, mà vẫn giữ trọn tinh thần di sản.
Nghệ nhân thổi hồn âm nhạc Giẻ Triêng giữa đại ngàn
13:44 | 05/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ở tuổi 80, Nghệ nhân Ưu tú, già làng A Vẽ (thôn Đăk Răng, xã Dục Nông, tỉnh Quảng Ngãi) vẫn miệt mài chế tác và biểu diễn các nhạc cụ dân tộc Giẻ Triêng, mang âm thanh núi rừng hòa vào đời sống đương đại, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào vùng cao.
Người giữ lửa nghề mỹ nghệ sừng Thụy Ứng
13:43 | 05/01/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề chạm khắc sừng truyền thống, nghệ nhân, cựu chiến binh Nguyễn Văn Sử (làng Thụy Ứng, xã Thường Tín, TP Hà Nội) vẫn bền bỉ gìn giữ và thổi hồn cho từng sản phẩm thủ công, góp phần bảo tồn tinh hoa làng nghề giữa nhịp sống hiện đại.
Mới nhất
Đọc nhiều
Làng nghề bánh đa Dụ Đại tất bật “chạy đua” đơn hàng Tết
10:27 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày giáp Tết Nguyên đán, làng nghề bánh đa Dụ Đại (xã Quỳnh An) rộn ràng tiếng máy, đỏ lửa suốt ngày đêm để kịp phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao, vừa giữ gìn hương vị truyền thống từ hạt gạo quê, vừa tạo sinh kế bền vững cho hàng trăm lao đ
Hà Nội phê duyệt quy hoạch bảo tồn, phát triển làng lụa Vạn Phúc gắn với du lịch
09:14 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 63/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại làng dệt lụa Vạn Phúc. Quy hoạch nhằm bảo tồn không gian làng nghề truyền thống, phát huy giá trị văn h
Linh hoạt triển khai xây dựng nông thôn mới qua các chương trình chuyên đề
09:13 Nông thôn mới
LNV - Sau sắp xếp bộ máy hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ trong Chương trình Mục tiêu quốc gia XDNTM gặp nhiều khó khăn do thay đổi bộ máy, nhiều chỉ tiêu, tiêu chí không còn phù hợp. Để triển khai nhiệm vụ trong điều k
Hội Nông dân Hà Tĩnh triển khai hỗ trợ tổ hội nghề nghiệp
09:13 Nông thôn mới
LNV - Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới năm 2025, Hội Nông dân tỉnh Hà Tĩnh đã triển khai hỗ trợ 8 tổ hội nông dân nghề nghiệp từ nguồn vốn sự nghiệp ngân sách Trung ương. Việc hỗ trợ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của
Giữ vị quê bằng “bí quyết từ tâm” của mè xửng gia truyền hơn 150 năm
09:13 Bạn đọc và tòa soạn
LNV - Trải qua hơn 150 năm thăng trầm, nghề làm mè xửng gia truyền ông Ký ở xã Lệ Thủy vẫn được gìn giữ và phát triển qua bốn thế hệ. Với anh Trần Trung Kiên – chủ nhãn hiệu mè xửng Hiếu Kiên, bí quyết tồn tại giữa sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường k
