Làng nghề mộc Chàng Sơn (Hà Nội): Khẳng định thương hiệu ngày càng vươn xa
Ngày nay, người dân trong làng không ai biết chính xác nghề mộc Chàng Sơn ra đời khi nào, ai là tổ nghề vì trong xã có nhiều ngôi Đình nhưng không Đình nào thờ Thần Hoàng làng làm nghề mộc.
Truyền thuyết cho rằng nghề mộc Chàng Sơn có từ thời Vua Hùng dựng nước. Giai thoại về ngôi làng có nhiều người thợ mộc giỏi đến mức đích thân Thánh Tản Viên xuống núi mời ông Phó cả Sần dẫn đầu tốp thợ trong làng lên để sửa đình thờ cho nhà mình. Câu chuyện cụ Phó Sần từng được nhà văn Nguyễn Tuân đề cập trong tác phẩm “Vang bóng một thời”. Trong tác phẩm “Dư địa chí” của danh nhân văn hóa Nguyễn Trãi, viết giữa thế kỷ XV đã nhắc đến nghề mộc Chàng Sơn. Vào thế kỷ XVI, một số nghệ nhân của làng được mời sang Trung Quốc tham gia xây dựng cung điện, lăng tẩm cho nhà Minh, nhà Thanh.

Người thợ Chàng Sơn đã chạm khắc nên các tác phẩm nghệ thuật độc đáo.
Sản phẩm mộc ở làng Chàng Sơn phong phú, đa dạng từ sập gụ, tủ chè, cửa võng, kiệu, hoành phi câu đối, chạm, khắc đình chùa... cho đến các đồ gia dụng khác. Mảnh đất này tự hào là cái lò cho ra đời những bộ tràng kỷ chế tác tinh xảo, thiết kế mô phỏng các bộ tranh tứ linh (long, lân, quy, phụng), tứ quý (tùng, cúc, trúc, mai)… Một sản phẩm rất độc đáo nữa của làng mộc Chàng Sơn được du khách trong và ngoài nước yêu thích là các tấm bài vị. Đây là sản phẩm đòi hỏi sự kỳ công và tỉ mỉ. Ông Nguyễn Khắc Tiến, một trong những nghệ nhân của làng Chàng Sơn, cho biết: “Ở Chàng Sơn làm nhà gỗ cổ truyền là nổi tiếng nhất. Nếu làm nhà cổ ở Việt Nam tôi có thể đánh giá Chàng Sơn là hàng đầu. Nghề nhà cổ có ý nghĩa văn hóa, tính giáo huấn rất cao. Mỗi cái làm khoảng 2 năm mới hoàn thành. Cách đây khoảng 10 - 15 năm thợ Chàng Sơn sửa tất cả các quần thể di tích ở Hà Nội như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chùa Hà, chùa Sủi, đền Bạch Mã”.
Những người thợ Chàng Sơn đã chạm khắc nên các tác phẩm nghệ thuật độc đáo bậc nhất Việt Nam. Trong số đó, tiêu biểu là 18 pho tượng La Hán và bộ tượng Phật tại Di tích quốc gia đặc biệt chùa Tây Phương, huyện Thạch Thất, Hà Nội. Nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến cho biết thêm: “Chùa Tây Phương do thợ Chàng Sơn làm, những cái mộng, xà ở chùa cách đây 300 năm giờ vẫn kín đét như liền. Những pho tượng chùa Tây Phương như thật, đúng quá, thật quá. Khi bước vào nhìn pho tượng người ta cảm thấy rùng mình, cảm thấy pho tượng có hồn. Đục được những pho tượng đó có lẽ phải cả đời người ta mới đục được. Bây giờ không ai làm được”.
Trước đây, Chàng Sơn có nhiều tốp thợ mộc, tốp thợ nào cũng lành nghề. Mỗi tốp thợ đều có một người đứng đầu gọi là ông Phó cả. Chàng Sơn ngày nay không thiếu thợ giỏi, cả làng có 6 nghệ nhân và hầu hết thợ trong làng đều là thợ giỏi. Nghệ nhân Nguyễn Thư Viện, bậc cao niên trong làng, kể: “Chàng Sơn thợ rất giỏi, từ ngày xưa đã phải công nhận. Người ta cứ nghe nói đến thợ Chàng Sơn là họ yên tâm. Thợ khéo đến mức độ sản phẩm của mình làm lại mà không làm được nữa vì nó quá mức tưởng tượng của mình, cầu kỳ, tinh xảo quá. Quả thật đến tôi là người Chàng Sơn, nhà có 3 đời làm mộc mà khi làm ra sản phẩm cũng không nghĩ là nó lại đẹp đến thế, tuyệt vời đến như thế, sản phẩm đẹp hơn mẫu”.
Mộc làng Chàng Sơn độc đáo bởi hoa văn tinh tế, tinh xảo từng chi tiết. Người mua tìm đến nườm nượp, siêu lòng với những sản phẩm của làng nghề này. Anh Nguyễn Văn Viên, một thợ mộc ở làng Chàng Sơn, cho biết: “Làng Chàng Sơn có thế mạnh về ghép mộng. So với các nơi khác thì làng tôi ghép mối mộng rất kín, sắc nét, nhất là về đồ tràng kỳ, bàn ghế cao cấp, các loại nhà gỗ. Không cần dùng đến đinh, hoàn toàn dùng kết cấu mộng của những đố, xà, kèo chính kết cấu với nhau. Chúng tôi hầu hết bây giờ làm hàng may đo, tức là làm hàng đặt theo yêu cầu của khách hàng. Khách hàng chúng tôi ở khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước”.
Chàng Sơn đã được Hội làng nghề Việt Nam công nhận là “Làng nghề truyền thống tiêu biểu Việt Nam”. Chàng Sơn hiện nay có hàng trăm cơ sở, hộ gia đình sản xuất, kinh doanh nghề mộc. Chàng Sơn cũng đã quy hoạch một khu làng nghề truyền thống, trong đó có những siêu thị đồ gỗ cao cấp. Đến với làng nghề Chàng Sơn, người ta có thể thấy rõ không khí lao động sản xuất hăng say, nhộn nhịp của một trong những làng nghề mộc nổi tiếng Việt Nam.
Bài và ảnh Ninh Ngọc
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững
18:56 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội
16:32 | 04/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu
07:00 | 30/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026
19:49 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công
19:24 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
10:55 OCOP
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
10:55 OCOP
Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa
10:30 Tin tức
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
09:39 OCOP
Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật
09:38 OCOP



