Hiện nay, trước những khó khăn trong cạnh tranh và sự biến động của thị trường nhất là sau đại dịch Covid- 19 thì việc xây dựng chuỗi giá trị trong sản xuất hàng TCMN đang được các cấp, chính quyền và các cơ sở sản xuất quan tâm, chú trọng.

Hoạt động Xúc tiến Thương mại ngành TCMN hiện nay, đặc biệt là xúc tiến xuất khẩu đóng một vai trò khá quan trọng trong việc thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội nói chung và đẩy mạnh xuất khẩu nói riêng. Xúc tiến Thương mại là hoạt động trao đổi và hổ trợ trao đổi thông tin giữa bên bán và bên mua hoặc, qua đó thúc đẩy việc mua bán, trao đổi hàng hoá dịch vụ. nhằm mở rộng và phát triển thị trường hay nói cách khác Xúc tiến Thương mại là một phần của phát triển Thương mại.

Việt Nam đang trong quá trình hội nhập kinh tế nhanh chóng với khu vực và thế giới. Trong khi đó cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt nam nói chung và Bắc Ninh nói riêng đã và đang thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng hàng TCMN. Song trong hàng TCMN mẫu mã mới hạn chế. Hàng công nghiệp và chế biến xuất khẩu chủ yếu vẫn theo hình thức gia công, như vậy giá trị gia tăng rất thấp, các doanh nghiệp chưa taọ ra được những sản phẩm xuất khẩu với thiết kế, quy cách, phẩm chất, thương hiệu, Đặc biệt là các sản phẩm độc đáo của riêng mình phù hợp với yêu cầu của thị trường. Tức là chúng ta bán cái mà chúng ta có chứ không phải bán cái mà thị trường cần.

Sức cạnh tranh của hàng hoá nói chung còn quá thấp, không những trên thị trường quốc tế mà ngay cả trên thị trường nội địa, do năng suất lao động thấp, chất lượng chưa cao và không đều, phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu và chi phí kinh doanh cao do quản lý còn kém… Tất cả những lý do trên đả làm cho thị trường và giá hàng xuất khẩu của ta không ổn định, hiệu quả xuất khẩu thấp, thêm vào đó các doanh nghiệp vì nhiều lý do, trong đó đáng kể đến là lý do khả năng về tài chính và cơ chế quản lý nặng nề, nên ít đi ra ngoài tiếp xúc với nước ngoài nên chưa thiết lập được một hệ thống phân phối ổn định của riêng mình ở nước ngoài. Do vậy còn lệ thuộc chủ yếu vào người nhập khẩu hoặc nhà phân phối nước ngoài.

Sự bất cập, thiếu kinh nghiệm trong Xúc tiến thương mại làm hạn chế phát triển thị trường nội địa và ngoại thương, phần lớn các doanh nghiệp đang hoạt động hiện nay là các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các tổ chức hổ trợ thương mại này đều thiếu cả về nguồn nhân lực và tài chính cho hoạt động Xúc tiến thương mại. Các hoạt động Xúc tiến thương mại thường tập trung vào việc duy trì, tìm kiếm và mở rộng thị trường để bán những hàng hóa mà ta có, chưa gắn liền với hoạt động phát triển sản phẩm để có thể bán những sản phẩm hàng hóa mà thị trường có yêu cầu, chưa tạo ra những sản phẩm độc đáo của riêng mình.

Thiếu chiến lược và kế hoạch Xúc tiến thương mại cụ thể, Xúc tiến xuất khẩu chủ yếu bao gồm hoạt động tình thế, chưa tập trung vào các lĩnh vực Hội chợ triển lãm, các đoàn khảo sát thị trường nước ngoài do thiếu kinh phí. Hoạt động xúc tiến thương mại của Nhà nước cũng như các doanh nghiệp không có chiến lược dài hơi và kế hoạch Xúc tiến thương mại cụ thể.

Sự phối hợp hoạt động giữa các tổ chức hỗ trợ Thương mại còn yếu, số lượng các tổ chức tham gia hoạt động Xúc tiến thương mại ngày càng tăng nhưng thiếu sự phối hợp dẫn đến tình trạng đông nhưng không mạnh. Hiện nay có những hoạt động Xúc tiến thương mại nhiều tổ chức cùng thực hiện, cạnh tranh quyết liệt, không lành mạnh, gây lãng phí nguồn lực như Hội chơ Triển lãm.
Thiếu nguồn lực Xúc tiến thương mại cụ thể như: Thiếu thông tin thị trường; thiếu các kỹ năng lập và tổ chức thực hiện các kế hoạch Xúc tiến thương mại; Nguồn tài chính hạn chế, thiếu cơ sở vật chất cho hoạt động Xúc tiến thương mại. Sự thiếu và yếu về nguồn lực là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu chiến lược và kế hoạch Xúc tiến thương mại, hiệu quả Xúc tiến thương mại không cao, yếu về cầu và thiếu về cung đối với các dịch vụ Xúc tiến Thương mại.

Bất cập trong một số lĩnh vực khác: Trong lĩnh vực thông tin thương mại hiện nay vừa thừa vừa thiếu, thừa thông tin chung chung, thiếu những thông tin cụ thể phục vụ trực tiếp cho các hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh nhất là trong lĩnh vực xuất khẩu; Trong lĩnh vực Hội chợ triển lãm thương mại gần đây có tình trạnh lạm phát Hội chợ triển lãm, nhiều hội chợ tương tự như nhau được tổ chức nối tiếp trên cùng một địa bàn. Chất lượng nhiều Hội chợ triển lãm thấp, không dấp ứng được yêu câu giao dịch và phát triển thị trường của các doanh nghiệp tham gia; Trong lĩnh vực quảng cáo thương mại còn nhiều trường hợp quảng cáo kém hiệu quả và lãng phí tiền của, nội dung quảng cáo không tập trung không có ấn tượng, không thu hút được sự được sự chú ý của khách hàng và thậm chí còn gây ảnh hưởng tiêu cực; Để cho hoạt động xúc tiến thương mại luôn giữ một vị trí quan trọng trong hoạt động xuất khẩu, nâng cao khả năng cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và trở thành đòn bẩy hữu hiệu giúp các doanh nghiệp tìm được đầu ra cho sản phẩm hàng hoá, dịch vụ và mở rộng thị trường thì cần có sự quan tâm của nhà nước, của các cấp chính quyền địa phương và sự nỗ lực khắc phục khó khăn, đổi mới sáng tạo trong hoạt động xúc tiến thương mại của các doanh nghiệp và tổ chức xúc tiến thương mại.

Nghệ nhân Nguyễn Minh Ngọc
Làng nghề gốm Phù Lãng