Theo tài liệu còn lưu lại tại UBND xã Thiệu Trung (huyện Thiệu Hóa) cho thấy, làng Trà Đông trước kia có tên gọi là Sơn Trang, một vùng đất cổ cách TP Thanh Hóa 12 km về phía Tây Bắc, nằm trong địa vực của vùng đất Đông Sơn nổi tiếng. Nghề đúc đồng ở Trà Đông có từ thời nhà Lý, do Đức thánh Khổng Minh Không truyền nghề.

Mặt trống đồng ở làng nghề Trà Đông có nhiều đường nét tinh xảo, được làm hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống.

Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, nghề đúc đồng ở đây vẫn giữ được nét độc đáo mà không nơi nào sánh được. Năm 2018, nghề đúc đồng làng Trà Đông được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong ảnh là đền Trà Đông, thờ Đức thánh Khổng Minh Không truyền nghề đúc đồng cho làng.

Có mặt tại cơ sở đúc đồng của anh Đặng Quốc Toàn, PV thấy hàng chục công nhân đang hăng say làm việc. Anh Toàn cho biết, anh là con trai của Nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Đặng Ích Hoàn, là người có công trong việc phục dựng làng nghề truyền thống. Tiếp nối cha ông, năm 25 tuổi, anh vinh dự trở thành Nghệ nhân Ưu tú trẻ nhất của làng nghề Trà Đông.

Theo anh Toàn, đúc đồng là một nghề khó, cần sự kiên trì, bản lĩnh. Để có được sản phẩm đúc đồng đạt tiêu chuẩn, cần phải trải qua nhiều công đoạn như chọn đất, ủ đất, tạo khuôn, nung chảy đồng, rót đồng vào khuôn và hoàn thiện làm cho đồ vật tinh xảo.

Ngoài sản phẩm chính là đúc trống đồng, tại làng nghề Trà Đông, các cơ sở sản xuất còn đúc nhiều tượng Phật với khối lượng rất lớn.

Ở giai đoạn chọn đất, ủ đất, tạo mẫu, những người thợ phải rất chú tâm, cẩn thận trong từng chi tiết. Sau khi tạo mẫu xong, sẽ đến công đoạn làm khuôn. Theo các nghệ nhân trong làng nghề, đây là công đoạn phức tạp nhất. Trong thời gian đợi khuôn cứng, người thợ sẽ vẽ hoa văn trên chiếc khuôn đúc phiên bản trống đồng Đông Sơn. Sau khi có khuôn cứng, người thợ sẽ rót đồng lỏng vào. Công đoạn này cần chờ thêm 4-5 tiếng để đồng nguội và đông cứng.

Công đoạn làm khuôn là công đoạn phức tạp nhất. Sau khi có khuôn cứng, người thợ sẽ rót đồng lỏng vào. Công đoạn này cần chờ thêm 4-5 tiếng để đồng nguội và đông cứng.

Ông Nguyễn Văn Vũ, Chủ tịch UBND xã Thiệu Trung cho biết, hiện toàn xã có 34 cơ sở sản xuất, kinh doanh các sản phẩm liên quan đến đồ đồng, tạo việc làm cho 200 lao động, thu nhập trung bình 10-15 triệu đồng mỗi người/tháng. Tổng doanh thu từ làng nghề đúc đồng Trà Đông dao động 200 tỷ đồng một năm. đến nay, xã Thiệu Trung đã có một số sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao như: Trống đồng Bảy Tuyên, tranh đồng cá chép trông trăng Bảy Tuyên, trống đồng Toàn Linh và trống đồng Quý Châu.