Năm 2012, Làng nghề đan lưới Trần Phú đã được thành phố Hà Nội công nhận là Làng nghề truyền thống.

Theo sử sách ghi lại, nghề đan lưới Trần Phú có từ đầu thế kỷ XIV. Các thế hệ cao niên trong làng vẫn kể lại cho con cháu của họ câu chuyện về bà Thánh Mẫu Trần Thị A, người có công truyền nghề cho người dân Trần Phú để đánh bắt cá, tôm mưu sinh. Trải qua mấy trăm năm, nghề đan lưới vẫn được các thế hệ người dân làng Trần Phú gìn giữ, phát triển cho đến ngày nay.

Trước kia, nghề làm lưới, vó được sản xuất từ xe tơ (tách từ tơ nén ra) xe gai (tách từ bẹ gai ra) rồi đan thành lưới, thắt phao, kẹp chì, hoàn chỉnh thành một tấm lưới đánh cá, các công đoạn làm thủ công hoàn toàn. Ngày nay lưới được làm từ sợi nilon vừa bền vừa chắc. Do nhu cầu của thị trường, nghề đan lưới từ làng Trần Phú đã phát triển ra các làng lân cận.

Thời điểm đầu những năm 1980, khi nghề đan lưới còn làm hoàn toàn bằng thủ công, để đan được một tấm lưới hoàn chỉnh mất rất nhiều công đoạn và thời gian. Mỗi tấm lưới dù là đơn giản cũng phải cần từ 4 đến 5 người đan và mỗi người chỉ chuyên thao tác một khâu nào đó. Khi đó, nguyên liệu dùng để đan lưới ở trong nước khan hiếm, phải đặt mua tại Nhật Bản và Singapore theo các đường cảng biển, nhưng rất khó khăn và số lượng hạn chế. Thời điểm mang tính bước ngoặt trong nghề lưới cước, là vào các năm 1996 – 1997, khi mà các hộ gia đình đã mạnh dạn đầu tư thiết bị máy móc hiện đại với giá trị hàng tỷ đồng để sản xuất lưới. Sức lao động của con người được giải phóng, khi nghề đan lưới được cơ giới hóa đã làm năng suất lao động tăng lên rõ rệt, các công đoạn thủ công đã được giảm đi nhiều, chỉ còn tập trung vào những khâu quan trọng trong quá trình sản xuất lưới. Nếu như trước kia, lưới Trần Phú chủ yếu phục vụ nhu cầu đánh bắt cá, tôm thì ngày nay, do được làm bằng nilon cho độ chắc, bền cao nên lưới Trần Phú thường được dùng để sản xuất các thiết bị thể thao (lưới cầu môn bóng đá, bóng rổ), sản xuất nông nghiệp (bảo vệ hoa màu, chăn nuôi) hay các công trình xây dựng… Nhờ chịu khó tìm hiểu nhu cầu, thị hiếu của khách hàng, cùng việc cải tiến để có mẫu mã đẹp, chất lượng cao, lưới Trần Phú ngày càng được ưa chuộng.

Hiện nay, sản phẩm lưới cước Trần Phú đã có mặt ở khắp các tỉnh thành trong nước và xuất khẩu sang Trung Quốc, Lào, Campuchia… tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân trong làng và cả lao động ở các khu vực lân cận. Có dịp du khách đến với xã Minh Cường, cảm nhận thấy sự đổi thay của một làng nghề đang vươn mình trong thời kỳ hội nhập, nhưng vẫn giữ được những nét đẹp bình dị của làng quê ngoại thành Hà Nội. Diện mạo nông thôn mới ngày càng khởi sắc, đời sống vật chất, tinh thần của người dân xã Minh Cường đang từng ngày đổi thay rõ rệt.

PV