Được biết, làng nghề nhộn nhịp nhất vào tháng 7 đến tháng 10 âm lịch (tháng 5 - 9 dương lịch), đây là thời điểm mà nhu cầu sử dụng lọp đánh bắt thủy sản vào mùa nước nổi của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long tăng mạnh.

Tại làng nghề, những chiếc lọp đều tăm tắp đủ mọi kích cỡ được những bàn tay khéo léo của người dân làng Thới Long đan thoăn thoắt, điệu nghệ, khiến nhiều người tham quan không khỏi trầm trồ thán phục.

Làng nghề đan lọp Thới Long góp phần giải quyết việc làm cho lao động địa phương.

Lọp là dụng cụ để bắt cá, lươn, ếch… của ngư dân Đồng bằng sông Cửu Long vào mùa nước nổi. Dụng cụ và nguyên liệu làm lọp đơn giản gồm: kìm, dây buộc và các thanh tre. Công đoạn đầu tiên để làm lọp, tre được chẻ thành từng thanh với kích thước nhất định. Tiếp đến công đoạn bện nắp lọp, được xem là công đoạn khó nhất, miệng nắp phải thiết kế khi cá tôm bơi vào trong lọp mà không thể bơi ra được. Thân lọp được ghép từ những thanh tre thành hình tròn, có mắt nhỏ để khi cá tôm vào trong không lọt được ra ngoài. Mặt sau của chiếc lọp được làm cửa chốt để sau khi tôm cá vào trong thì mở chốt thu hoạch rồi có thể tái sử dụng.

Ở làng Thới Long, thông thường mỗi gia đình sẽ có những cách riêng biệt để hoàn thành từng công đoạn của chiếc lọp. Tuy nhiên, mỗi công đoạn đều được phân chia rõ ràng: chẻ nan, đan vành, bện hom...và những người thợ (làm tại nhà hay làm thuê) dựa vào sở trường của mình để chọn công đoạn phù hợp. Theo chia sẻ của một người đan lọp thâm niên nơi đây, tùy vào mỗi công đoạn khác nhau để định giá tiền sản phẩm cho người thợ. Ví dụ như công đoạn bện nắp khoảng 70.000 đồng/100 cái; bện hom khoảng 100.000 đồng/100 cái hom; chẻ nan và vót nan: 9.000 đồng/thiên (một thiên bằng 1000 cái nan)…

Lọp của làng Thới Long Cần Thơ không chỉ được người dân ở Cần Thơ sử dụng, mà còn nhiều địa phương khác tin dùng như Đồng Tháp, An Giang, Sóc Trăng… bởi chất lượng sản phẩm cao, mẫu mã đa dạng phong phú: lọp bắt tép, lọp bắt cá, lọp bắt lươn…Mỗi năm làng đan lọp làm ra hàng ngàn sản phẩm cung cấp cho thị trường.

Có thể nói, chỉ khi đến tận nơi mọi người mới tận mắt nhìn thấy sự tinh tế, tỉ mỉ, của người thợ trong từng công đoạn đan lọp tép từ khâu đập vành, chẻ nan, bện hom, dệt khung cho đến câu mình, ráp thành cái lọp hoàn chỉnh. Ngoài ra còn được giao lưu nghe những câu chuyện chân thành từ những người gắn bó với nghề, chiếc lọp đơn giản như chứa đựng cả thế giới đầy màu sắc của cuộc sống miền sông nước.

Trải qua nhiều thăng trầm, làng lọp Thới Long không còn hưng thịnh như xưa. Cũng như nhiều làng nghề khác, làng lọp giờ đây chỉ còn gần chục hộ bám trụ với nghề. Mà nguyên nhân chính là lũ về chậm hoặc không về vùng Miền Tây sông nước nên lượng thủy sản giảm sút, sức tiêu thụ lọp giảm dần khiến cho nhiều gia đình chuyển sang nghề khác. Những năm gần đây, mong muốn vực dậy nghề đan lọp truyền thống không chỉ là trăn trở của lãnh đạo xã Thới Long mà con của cả chính quyền quận Ô Môn và TP. Cần Thơ. Bởi, làng nghề nói chung và làng lọp Thới Long nói riêng không chỉ tiền đề phát huy hiệu quả trong vấn đề giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động mà còn góp phần gìn giữ những nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt Nam.

Bài và ảnh Bảo Quỳnh