Sản phẩm được làm ra từ bàn tay khéo léo của những người thợ làm nghề đan rổ, rế tại huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long

Vĩnh Long là địa phương có nhiều làng nghề truyền thống như làm gạch gốm, bánh tráng, đan thảm lục bình, chằm nón lá… Trong đó làng nghề đan rổ tre vẫn luôn được bà con gìn giữ và lưu truyền.

Nghề đan rổ, đan rế ở Vĩnh Long đã có từ rất lâu đời. Người Vĩnh Long dùng tre, trúc để đan thành các vật dụng như rổ, rế,thúng, xịa..… để chứa đựng lương thực, dụng cụ… sinh hoạt hàng ngày. Nghề đan rổ, đan rế đã gắn bó với cuộc sống của người Vĩnh Long qua nhiều thế hệ, được duy trì và nhờ vào nguồn nguyên liệu tự nhiên có tại địa phương hay các huyện lận cận.

Bà con đã dùng những nguyên liệu tre, trúc để làm ra các sản phẩm dung dị, gần gũi như rổ, nia. Làng nghề đan lát ở xã Hòa Thịnh, huyện Măng Thít hiện nay có gần 100 hộ đang làm công việc này. Dẫu cực nhọc nhưng bà con vẫn thiết tha giữ nghề cha truyền con nối.

Để làm ra một sản phẩm rổ, rế, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn khác nhau. Đầu tiên là chọn và chế biến nguyên liệu. Người ta thường chọn loại tre già dài lóng hoặc trúc để làm nan. Nan được chẻ ra từ thân tre hoặc trúc và được vót cho mỏng. Tiếp theo là sắp xếp những nan đầu tiên với nhau theo một lề lối riêng để tạo thành đường nét căn bản của sản phẩm. Đan là gài các nan với nhau theo một nguyên tắc chồng chéo trên dưới để cho chúng tự giữ chặt với nhau. Có nhiều cách đan, nhưng thông dụng nhất vẫn là đan long một, đan long hai,…. Cuối cùng là đát và lận.

Để đan được một chiếc rổ, rế đẹp, đòi hỏi người thợ phải có sự tỉ mỉ, khéo léo và kinh nghiệm. Các nan tre, nan trúc cần được đan chặt chẽ, chắc chắn nhưng không được quá cứng, để chiếc rổ, rế có độ đàn hồi tốt. Các hoa văn đan trên rổ, rế cũng cần được thực hiện một cách tinh xảo, hài hòa.

Sản phẩm được làm ra từ bàn tay khéo léo của những người thợ làm nghề đan rổ, rế tại huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long

Nghề đan rổ, rế đã góp phần mang lại nguồn thu nhập cho người dân xã Hòa Tịnh. Những chiếc rổ, rế được bày bán khắp nơi, từ các chợ quê đến các cửa hàng lưu niệm, không chỉ được sử dụng trong đời sống hàng ngày, mà còn được dùng để trang trí nhà cửa, tạo nên một không gian mang đậm nét văn hóa dân gian và đây là một nghề truyền thống có giá trị văn hóa cao, cần được bảo tồn và phát triển.

Nghề rổ tre đang được chính quyền xã Hòa Thịnh mong muốn nâng lên thành sản phẩm OCOP để tạo điều kiện quảng bá sản phẩm xa hơn cho bà con để có thu nhập cao hơn. Nút thắt trong lòng bà con xứ đan rổ bên bờ sông Long Hồ đã phần nào được tháo gỡ. Rổ, nia làm từ cây tre, cây trúc của xóm làng đã có lối đi mới, góp phần vào việc bảo tồn làng nghề truyền thống của quê hương.