Làng dệt Bảy Hiền – Một thời lừng lẫy đất Sài Thành (Ảnh: ST)

Theo những nghệ nhân lâu năm kể lại, từ những năm 60, 70 của thế kỷ trước, người dân ở các vùng canh cửi xứ Quảng vốn là những người kháng chiến bị chính quyền miền Nam Việt Nam khủng bố đã phải lánh nạn vào Sài gòn. Họ mang theo nghề dệt truyền thống của mình để khi đến vùng đất mới đã tạo nên các khu dân cư tự phát và nhiều khu chợ buôn bán ở khu vực ngã tư Bảy Hiền. Một số hộ dân nhớ nghề dệt cũ ở quê hương, quyết tâm xây dựng lên làng dệt Bảy Hiền. Góp phần tạo nên một “xứ Quảng” thu nhỏ ngay giữa lòng Sài Thành sầm uất.

Thời hoàng kim của làng dệt Bảy Hiền vào những năm 80 và đầu thập niên 90, đây là nơi cung cấp vải nhiều nhất cả nước. Toàn phường 11 hơn 4.000 hộ dân thì có đến 1.700 hộ làm nghề dệt, thu hút gần 4.000 lao động. Tổng sản lượng sản phẩm của làng dệt làm ra lên đến 35 triệu mét vải mỗi năm. Đặc biệt trong những năm 1980, làng dệt Bảy Hiền từng mang lại hơn 75% GDP cho quận Tân Bình. Một con số thật ấn tượng.

Những ống tơ óng ánh từ làng dệt Bảy Hiền (Ảnh: ST)

Nhưng đến năm 1993 trở về sau, vải Bảy Hiền không đủ sức cạnh tranh với vải Trung Quốc nên thị phần dần bị thu hẹp khiến ngành dệt khựng lại. Từ năm 2001, thời cơ chế thị trường, làng dệt Bảy Hiền bị hàng quốc tế lấn át cả về giá thành lẫn mẫu mã, nhất là thị trường Trung Quốc nên ít gia đình có thể bám trụ với nghề, đa phần hộ dân đành chuyển sang kiếm sống bằng nghề khác. Những thương hiệu vải nức tiếng một thời như Phúc Trang, Trương Tôn, Huỳnh Giai …dần đi vào dĩ vãng. Những con đường sầm uất nơi đóng đô của cơ sở dệt như Võ Thành Trang, Nguyễn Bá Tòng, Tái Thiết đã lặng tiếng thoi đưa. Chỉ còn vài chục hộ dân còn vướng vấn với nghề dệt này .

Ngày nay, công nghệ dệt dần được thay mới để tạo năng suất cao hơn những hộ dân còn giữ và phát triển nghề dệt đã cải tiến máy móc, đồng thời tìm cách nắm bắt được thị trường để đáp ứng tốt nhu cầu của người tiêu dùng. các loại vải áo, quần, vải trơn, nhuộm, bông đã có đầu ra nhiều hơn hẳn. Không chỉ tiêu thụ trong nội thành, các tỉnh lân cận, hàng dệt Bảy Hiền còn nhận được nhiều đơn đặt hàng của các thương gia vải vóc ở các tỉnh phía Bắc...Tuy nhiên, hiện vẫn còn một số hộ dân tiếp tục duy trì sản xuất thủ công bằng máy dệt khung gỗ của gần 40 năm trước, như lưu giữ lại truyền thống một thời.

Với tâm huyết và những nỗ lực của người dân trong việc duy trì, gìn giữ và phát huy nghề truyền thống cha ông để lại, làng dệt Bảy Hiền vẫn luôn là một dấu ấn kinh tế - văn hóa đậm nét của quê hương xứ Quảng trên vùng đất Sài thành.

Thảo Linh TH