Năm nay, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, làng cốm ảm đạm hơn các năm trước. Tuy nhiên, tại làng Vòng (quận Cầu Giấy) và Mễ Trì (quận Nam Từ Liêm). tiếng giã chày vẫn rộn ràng. Dù chỉ còn khoảng vài chục hộ trong làng còn giữ nghề làm cốm. Ảnh: Phạm Chiểu


Cây lúa hoe hoe vàng xanh là lúc người dân chọn ngắt từng bông dài, hạt mẩy về chế biến. Ảnh: Phạm Chiểu​


Việc đầu tiên người làm phải tách lấy hạt lúa, sau đó sàng sẩy để lựa lấy những hạt thóc non đủ tiêu chuẩn. Những cây lúa sau được chọn lọc kỹ càng sẽ tiến hành tuốt lấy hạt.


Công đoạn chọn những hạt thóc đạt tiêu chuẩn sẽ quyết định cho những mẻ cốm thành phẩm chất lượng. Trong quá trình rang, để kiểm tra độ chín phải đặt hạt thóc lên miếng gỗ rồi dùng ngón tay miết mạnh. Ảnh: Phạm Chiểu​


Cốm rang từ củi hạt dẻo, thơm ngon, dễ điều chỉnh ngọn lửa phù hợp và cốm không bị gãy nát. Thông thường một mẻ cốm rang thủ công thành phẩm mất khoảng hơn một giờ đồng hồ. Ảnh: Phạm Chiểu


Bà Nguyễn Thị Lạng (Mễ Trì, Nam Từ Liêm, Hà Nội) - là thế hệ thứ 4 đã làm nghề cốm gia truyền chi biết: “Để cho ra lò một mẻ cốm ngon đạt chất lượng, ban đầu khâu chọn thóc phải ngon, sau đó quan trọng nhất là khi rang phải đều lửa. Lúc bắt đầu rang thì phải để to lửa, khi cốm tái thì phải giảm lửa, bởi nếu lửa to quá sẽ bị cháy và lửa nhỏ quá cốm sẽ không đạt yêu cầu dẻo. Mỗi mẻ rang kéo dài khoảng hơn 2 tiếng. Cốm rang xong sẽ được xát vỏ rồi phải mang giã ngay, không được để nguội. Trong lúc giã không được quá mạnh tay sẽ khiến cốm bị nát và phải luôn tay đảo đều cốm để có được những hạt cốm còn nguyên hạt, thơm ngon, xanh mướt. T‎ùy theo độ non của thóc, trung bình giã và sàng sảy từ 5 đến 8 lần mới thành cốm, sạch vỏ hoàn toàn. Cốm thành phẩm dẻo, thơm, mềm là đạt yêu cầu“. Ảnh: Phạm Chiểu


Hiện tại, giá thành bán buôn của cốm dao động khoảng 200.000 đồng/kg, mức giá này giảm 30% so với những năm trước. Ảnh: Phạm Chiểu

Theo Tuệ Minh