Làng có nhiều nhà trăm tuổi, tường bằng tiểu sành thuộc tỉnh nào?
Tuy nhiên, gần 20 năm nay, những lò nung đất làng cổ Thổ Hà đã không còn rực lửa, nghề làm gốm cũng đang rơi vào tình cảnh không có người kế thừa.
Bà Nguyễn Thị Hai (78 tuổi, trú tại xóm chùa) cho biết, hiện tại, không có một hộ dân nào trong làng làm gốm. Sở dĩ gốm Thổ Hà bị “thất truyền” là do thiếu thợ lành nghề, người thuộc thế hệ trước tuổi đã cao, sức yếu không làm được gốm, trong khi lớp trẻ thích ra thành phố làm việc hơn.

Cổng làng Thổ Hà nằm sát bờ sông Cầu.
Mặc dù vậy, cho đến nay Thổ Hà vẫn còn giữ được vài chục nóc nhà cổ có tuổi đời từ 100 - 200 năm tuổi được dựng từ các mảnh ngói đất nung, hoặc các mảnh sành, mảnh tiểu - dấu tích còn sót lại của một làng nghề đã từng rực lửa làm gốm.

Làng cổ Thổ Hà nằm bên cạnh sông Cầu (sông Như Nguyệt), giáp ranh giữa hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang.

Xưa kia, làng Thổ Hà nức tiếng nhờ phong cảnh hữu tình với những nếp nhà cổ san sát nằm sâu trong các ngõ hẻm cổ kính.

Cho đến ngày nay, tại Thổ Hà vẫn còn giữ được vài chục nóc nhà cổ, được dựng từ các mảnh ngói hoặc tiểu sành, quách được xếp chồng lên nhau.

Bà Hai tại xóm Chùa cho biết, cách đây cả trăm năm, do làng Thổ Hà không sản xuất gạch, nên nhà cửa đều được xây dựng từ các mảnh sành, tiểu sành hoặc gói bị lỗi, hỏng. Trong ảnh là một ngôi nhà có lớp tường bao được làm từ tiểu sành xếp chồng lên nhau.

Tất cả những vật liệu xây dựng này đều được làm từ bàn tay của những người thợ gốm làng Thổ Hà. Theo người dân nơi đây, những bức tường nhà làm bằng tiểu sành giúp cách nhiệt rất tốt: mùa hè thì mát, mùa đông thì ấm. Ngoài ra, nó còn có độ bền cao.

Cách đây khoảng 30 - 40 năm, sản phẩm gốm Thổ Hà, bao gồm, chum, vại, chĩnh chõ, tiểu sành rất nổi tiếng nhờ hoa văn tinh xảo và độ bền đẹp.

Những đoạn tường tiểu sành của những ngôi nhà san sát nhau ở Thổ Hà khiến không gian của ngôi làng vừa cổ kính, vừa tạo thành một lối kiến trúc độc đáo riêng biệt.

Hiện nay số nhà cổ xây bằng tiểu sành trong làng không còn nhiều mà chủ yếu còn sót lại các đoạn tường cổ bao quanh nhà. Các bức tường này được người dân nơi đây rất trân quý, coi đó là dấu tích của một làng nghề gốm nức tiếng xưa kia.

Theo các bậc cao niên trong làng, để làm ra sản phẩm tốt, người Thổ Hà phải mua đất sét từ Choá ở huyện Yên Phong cách xa gần 10 km, hoặc mua đất sét ở Xuân Lai cách xa 12 km và phải chở qua sông rất vất vả. Trong ảnh là 1 ngôi nhà với lớp tường được làm từ các mảnh ngói, gốm được xếp lên nhau.

Bên trong các ngôi nhà cổ này thường được chống bằng gỗ lim, hoặc xoan.

Hiện nay, đa phần người dân Thổ Hà đã chuyển từ nghề gốm sang nghề làm bánh đa nem và mỳ gạo. Những người thợ làm gốm nức tiếng xưa kia giờ cũng đã cao tuổi và trong những câu chuyện hàng ngày, họ vẫn nhắc nhớ về niềm tự hào gốm Thổ Hà nức tiếng xưa kia.
Việt Vũ
Theo Dân trí
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững
18:56 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội
16:32 | 04/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu
07:00 | 30/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026
19:49 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công
19:24 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
10:55 OCOP
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
10:55 OCOP
Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa
10:30 Tin tức
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
09:39 OCOP
Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật
09:38 OCOP



