Làng nghề truyền thống Gốm Vân Sơn gần 70 năm tuổi (Ảnh: ST)

Theo các bậc cao niên trong làng kể lại, cách đây chừng 70 năm, đất sét tốt để làm nguyên liệu ở vùng này cạn kiệt, trung tâm làng gốm phải nhích ra cho gần vùng nguyên liệu mới, làng gốm Vân Sơn đã hình thành như thế. Giai đoạn năm 1993 – 2000, được xem là thời kỳ hưng thịnh nhất của làng gốm Vân Sơn, thời điểm này, làng gốm Vân Sơn có cả trăm hộ làm nghề. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của kinh tế thị trường, khoảng hai thập niên gần đây, hàng loạt chất liệu tiện dụng, khá rẻ đã dần thay sản phẩm gốm Vân Sơn trong đời sống hàng ngày. Sản phẩm gốm Vân Sơn cũng lặng lẽ “nhường chỗ” cho các sản phẩm hiện đại.

Đa dạng các sản phẩm gốm Vân Sơn

Để tạo ra những sản phẩm gốm chất lượng người thợ phải mất nhiều công sức, qua nhiều khâu khác nhau như: Nhồi đất, nắn đất, tạo hình sản phẩm rồi đem nung ở nhiệt độ khoảng 7000C. Những người làm gốm lâu năm cho biết, đất sét phải được lấy dưới ruộng cách bề mặt khoảng 1m thì mới có độ dẻo và chất cao lanh chịu nhiệt tốt.

Các sản phẩm của làng gốm Vân Sơn đa dạng như: nồi đất, chậu đất, ấm đất, lò đất, chum, ang, khạp, vò, nồi, siêu, …phục vụ sinh hoạt người dân. Được tiêu thụ đi khắp mọi miền tổ quốc.

Gốm Vân Sơn không cầu kỳ, không trau chuốt, mà hồn hậu, chân chất, lặng lẽ góp phần làm dày thêm những trầm tích văn hoá, tạo nên một nét đẹp riêng cho nơi đây. (Ảnh: ST)

Ngày nay, các sản phẩm của làng nghề gốm Vân Sơn không còn phồn thịnh như xưa. Nhưng cũng đủ cho người dân trong làng Vân Sơn làm kế sinh nhai.

Trưởng phòng Kinh tế thị xã An Nhơn, cho biết, qua khảo sát, số hộ gắn bó với nghề ở làng gốm Vân Sơn quá ít. Hiện nay, phòng đang nghiên cứu, tham mưu UBND thị xã đề nghị UBND xã Nhơn Hậu rà soát, lập danh sách số bà con còn gắn bó với nghề để xem xét công nhận nghề truyền thống, nghiên cứu phương án hỗ trợ cho các hộ còn làm nghề thông qua chương trình, đề án khuyến công, cải tiến mẫu mã chất lượng sản phẩm; xúc tiến thương mại…với mục tiêu cố gắng giữ nghề gốm Vân Sơn để tránh bị thất truyền...

Gốm Vân Sơn không cầu kỳ, không trau chuốt, mà hồn hậu, chân chất, lặng lẽ góp phần làm dày thêm những trầm tích văn hoá, tạo nên một nét đẹp riêng cho nơi đây. Trải qua bao thăng trầm của thời gian, làng gốm Vân Sơn vẫn tồn tại. Những người thợ Vân Sơn với niềm tự hào về nghề truyền thống, vẫn chăm chỉ vượt qua những giữ gìn bảo tồn nghề truyền thống của cha ông, để đem lại cho đời những sản phẩm gốm tinh hoa.

Thảo Nguyên