Tôi tranh thủ nhờ cháu Nguyễn Ngọc Giao, con trai ông bà chụp cho tôi và ông Đông kiểu ảnh kỷ niệm bên gốc bưởi cổ Đại Minh của gia đình trước cửa nhà. Nói là bưởi cổ vì cây bưởi này là một trong số 17 cây to nhất vườn đồi, đã được trồng từ đời ông nội ông Nguyễn Văn Đông, tính đến nay đã trên 85 năm rồi. Bình quân mỗi cây bưởi cổ cho thu hoạch từ 1.000 đến 1.300 quả, cây ít nhất cũng cho tới 500-700 quả. Ngoài số cây bưởi cổ trên, thì tổng số bưởi trên vườn đồi của gia đình có khoảng trên 500 gốc bưởi nữa, được trồng trải dài trên diện tích vườn đồi rộng chừng 4 ha, tất cả đều đã cho thu hoạch nhiều năm.

Cổng vào HTX Bưởi Đại Minh, Yên Bình, Yên Bái.

Từ khi địa phương huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái, chỉ đạo phát triển kinh tế gắn với hoạt động du lịch, trải nghiệm, thì HTX bưởi Đại Minh gồm 12 hộ gia đình, càng được sự quan tâm chỉ đạo về kỹ thuật chăm bón, thu hoạch, bảo quản theo tiêu chuẩn Vietgap, đảm bảo tuyệt đối an toàn. Vườn bưởi của hộ gia đình ông bà Đông, Nga được xác định là một điểm tham quan du lịch trải nghiệm nổi bật nhất của xã, cũng vì gia đình lưu giữ được nhiều gốc bưởi cổ, có "cây đạt giải đẹp nhất xã", vườn bưởi của ông còn được xếp loại " Vườn bưởi đẹp nhất xã" và gia đình ông bà đã nhiều năm liền đạt giải nhất hội thi nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, được huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái và Trung ương Hội nông dân Việt Nam tặng Bằng khen. Hiện nay gia đình vinh dự là một điểm tham quan du lịch của tỉnh Yên Bái.

Ông Nguyễn Văn Đông (bên phải) cùng phóng viên, bên gốc bưởi cổ Đại Minh 85 năm tuổi.

Ông Nguyễn Văn Đông cho biết, để duy trì được chất lượng của giống bưởi quý Đại Minh, ngoài việc gia đình tuân thủ các quy định Vietgap, không sử dụng hoá chất, chỉ sử dụng chế phẩm sinh học thay thuốc bảo vệ thực vật.

Gia đình ông còn tiến hành nuôi ong mật tại vườn đồi, vừa giúp cho việc diệt trừ sâu hại, thụ phấn cây trồng, vừa đem lại hiệu quả kinh tế cao. Đến nay ông nuôi được 200 đàn ong, gia đình phải mang ong sang các tỉnh bạn như Tuyên Quang, Sơn La, Hưng Yên... để nhân rộng mô hình. Mỗi năm, thu nhập từ nuôi ong mật cũng có lãi từ 270- 280 triệu đồng, cộng với thu nhập từ bưởi là từ 500 -650 triệu đồng/ năm, đó là chưa kể nguồn thu từ việc chiết cành bưởi bán giống và chăn nuôi lợn gà. Đàn gà của gia đình ông vừa phục vụ sinh hoạt, vừa tận dụng nguồn chất thải, làm phân bón hữu cơ cho cây trồng.

Ông Đông, bà Nga cho biết thêm, hiện vườn đồi của gia đình ông bà, ngoài giống bưởi truyền thống, chủ lực là Đại Minh, còn có tới 6 loại bưởi khác nhau, gồm bưởi chua bản địa, bưởi Xuân Vân (Tuyên Quang), bưởi đỏ ( Hoà bình), bưởi Sửu (Đoan Hùng Phú Thọ), bưởi Diễn, bưởi Cát Quế (Hà Nội), được trồng với số lượng hợp lý, tại khu vực riêng, tiện cho việc chăm sóc và thu hoạch tập trung. Điều đáng quý là giống bưởi nào mang về đây trồng cũng phát triển tốt, chất lượng cũng ngon, có thể do phù hợp thổ nhưỡng và một phần do ảnh hưởng của kết quả thụ phấn chéo... Song xếp loại về độ ngon thì thứ nhất vẫn là Bưởi Đại Minh, tiếp theo mới đến các loại bưởi Cát Quế, Bưởi Diễn và bưởi đỏ Hoà Bình... Chính vì vậy, gia đình ông bà Đông, Nga cứ hết thu hoạch giống bưởi này, lại chuyển sang thu hoạch giống bưởi khác, thu đến đâu bán hết tới đó, khách mua hàng thường đa số là có hợp đồng từ trước, ngoài việc trực tiếp họ tới thu hái tại vườn đồi, gia đình còn nhận chuyển sip hàng qua đường bưu điện về tận Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng cho khách, rất thuận lợi và an toàn.

Gia đình rất vinh dự và tự hào là đã lưu giữ, phát triển được giống bưởi đặc sản quý Đại Minh, sản phẩm OCOP của địa phương và coi việc được tiếp đón quý khách xa gần tới tham quan, du lịch trải nghiệm tại vườn đồi là nguồn động viên rất lớn đối với gia đình trong quá trình đóng góp sức mình vào quá trình phát triển đời sống kinh tế, xây dựng nông thôn mới của địa phương hiện nay.

Bài, ảnh: Trường Sơn - Quang Việt