Toàn huyện hiện có trên 141.000 lao động tại vùng nông thôn, trong đó, 90,3% lao động nông nghiệp, 9,7% lao động phi nông nghiệp. Nguồn lao động dồi dào, nhưng chất lượng còn nhiều hạn chế, do tỷ lệ lao động qua đào tạo không cao, năng suất lao động chưa hiệu quả, nhiều lao động chưa đáp ứng được trình độ chuyên môn, kỹ thuật của các doanh nghiệp... Để công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn đạt kết quả, huyện Mai Sơn đã chủ động, triển khai kịp thời chương trình đào tạo nghề, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; số lượng lao động được đào tạo nghề tăng lên hàng năm, góp phần hỗ trợ kỹ năng sản xuất, tay nghề cho lao động khu vực nông thôn, từng bước giúp cho lao động có việc làm, tạo thu nhập ổn định và nâng cao đời sống.

Từ năm 2011 đến nay, huyện đã tuyên truyền, phổ biến chính sách, tư vấn học nghề và việc làm đối với lao động nông thôn tại 22 xã, thị trấn cho gần 9.200 lao động. Theo Đề án, huyện Mai Sơn đã mở 55 lớp đào tạo, dạy nghề cho 1.759 lao động (33 lớp nghề nông nghiệp, 22 lớp nghề phi nông nghiệp). Tính bình quân, mỗi năm đào tạo 232 lao động trên địa bàn; lao động nông thôn được đào tạo, dạy nghề mới đạt từ 0,35% đến 0,45%; số còn lại chủ yếu tham gia các lớp tập huấn, chuyển giao KHKT. Qua các năm, tỷ lệ hộ nghèo tham gia đào tạo nghề bình quân 13%-14%; lao động là đồng bào dân tộc thiểu số được tham gia đào tạo nghề từ 94% - 95%; lao động nữ tham gia học nghề chiếm 18% - 19%; số lao động có việc làm thường xuyên trên địa bàn huyện chiếm tỷ lệ từ 92% - 93%. Vấn đề lao động, việc làm trên địa bàn chưa phát huy hiệu quả, vì trên địa bàn chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ, ngành nghề sản xuất, kinh doanh còn chưa phù hợp với lao động nông thôn.

Hội nghị tư vấn giới thiệu việc làm tại xã Chiềng Chăn huyện Mai Sơn.

Nhằm từng bước giải quyết những vấn đề bất cập kể trên, bên cạnh giới thiệu việc làm, Mai Sơn chú trọng tư vấn, lựa chọn ngành nghề phù hợp; các mô hình dạy nghề chủ yếu là sửa chữa máy nông nghiệp, điện dân dụng, xây dựng, chăn nuôi gia súc, kỹ thuật trồng nấm, chăn nuôi thú y, nhân giống cây ăn quả. Qua khảo sát, đã có 1.120/1.379 lao động qua học nghề có việc làm ổn định tại chỗ, đạt tỷ lệ trên 80%. Để hỗ trợ cho lao động, huyện còn tạo điều kiện cho vay vốn hỗ trợ tạo việc làm gần 98 tỷ đồng; phối hợp với các đơn vị tuyển lao động đi làm việc trong và ngoài nước. Đồng thời, tư vấn cho lao động nông thôn lựa chọn, lao động tự tạo việc làm tại chỗ, hình thành tổ dịch vụ tại cộng đồng, hỗ trợ phát triển sản xuất hoặc tìm việc làm tại doanh nghiệp. Hầu hết số lao động tự tạo việc làm bước đầu có thu nhập, tạo sự khích lệ đối với người học nghề. Số lao động nông thôn tốt nghiệp tự tạo được việc làm chiếm tỷ lệ khá cao so với trước đây, thu nhập người lao động bước đầu được cải thiện, đời sống gia đình được nâng cao.

Dù còn nhiều khó khăn, song nhìn chung công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở Mai Sơn đã tạo những chuyển biến tích cực trong nhận thức của lao động; hiệu quả trong công tác đào tạo nghề đã cơ bản bám sát quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch xây dựng nông mới của huyện.

Bài và ảnh Vũ Tuấn