Ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phát biểu khai mạc: “Hội thảo Tư vấn hỗ trợ xúc tiến thương mại sản phẩm thủ công mỹ nghệ cho các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn” giúp cho doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn phát triển, mở rộng thị trường. Để xúc tiến thương mại cần đẩy mạnh xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp, cơ sở thủ công nghiệp. Cần phải xây dựng được logo, website, thiết kế mẫu mã bao bì cho phù hợp và đăng ký bảo hộ thương hiệu, nhất là đối với các sản phẩm OCOP và các sản phẩm làng nghề.

Ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phát biểu khai mạc Hội thảo

Ông Đạt nhấn mạnh: Sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Việt Nam hiện nay rất đa dạng, phong phú, nhưng để phù hợp với thị trường trong và ngoài nước thì sản phẩm đó phải luôn luôn được cải tiến, thiết kế phù hợp; sản phẩm đó phải mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc và mang tính hiện đại.

Khung cảnh hội thảo "Tư vấn hỗ trợ xúc tiến thương mại sản phẩm thủ công mỹ nghệ cho các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn"

TS. Tôn Gia Hóa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phát biểu tham luận “Thực trạng làng nghề và những khó khăn trong việc xúc tiến thương mại sản phẩm TCMN” theo đó, từ năm 2020 cả nước có 168 nghề truyền thống, phân bổ trong hàng nghìn làng nghề được bố trí rải rác trên địa bàn cả nước, tập trung nhiều nhất tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Tuy nhiên, có đến gần 50 làng nghề, mặc dù đã được công nhận nhưng đã ngừng hoạt động hoặc hầu như đã không còn hoạt động sản xuất kinh doanh nữa. Hoạt động sản xuất kinh doanh trong các làng nghề về hình thức tổ chức sản xuất chủ yếu là các doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, nhưng chủ yếu vẫn là các hộ gia đình (98,73%), những hộ gia đình này có quy mô sản xuất rất nhỏ. Lao động tại các làng nghề phần lớn chưa qua đào tạo, việc học nghề thông qua truyền nghề và được dạy nghề trong quá trình sản xuất nên làng nghề hiện đang thiếu lao động có kỹ thuật và mỹ thuật trình độ cao, thu nhập của các lao động làng nghề vẫn còn thấp; năng lực, kinh nghiệm còn hạn chế. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đây thực sự là khó khăn lớn để sản xuất ở các làng nghề đáp ứng được những chuẩn mực quốc tế. Bên cạnh đó là các vùng nguyên liệu và cung ứng nguyên liệu bị suy giảm; địa điểm hoạt động và hạ tầng làng nghề thường xen kẽ với khu dân cư; việc xây dựng các cụm công nghiệp làng nghề là một giải pháp để giữ được các làng nghề, làng nghề truyền thống, phát triển mạnh mẽ các sản phẩm làng nghề, mang lại giá trị cao cho người dân ở nông thôn.

TS. Tôn Gia Hóa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phát biểu tham luận tại Hội thảo

TS. Nguyễn Thị Mai Hương, Phó viện trưởng Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch phát biểu tham luận: “Các mô hình hỗ trợ xúc tiến thương mại hiệu quả cho doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ. TS. Nguyễn Thị Mai Hương cho rằng: cả nước hiện nay có khoảng 5.400 làng nghề và làng có nghề, trong đó có 2.000 làng nghề truyền thống, 57 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống. Các làng nghề đang tạo việc làm cho khoảng 11 triệu lao động tại chỗ, chiếm khoảng 30% lực lượng lao động ở nông thôn và miền núi. Trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có trên 250 làng nghề, tập trung ở nhiều nhóm ngành nghề khác nhau như chế biến nông, lâm, thủy sản;sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, sản xuất đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ; dệt may, thêu ren, cơ khí; sinh vật cảnh. Đại đa số doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ có quy mô nhỏ và vừa, nguồn lực hạn chế, trình độ ứng dụng công nghệ số thấp, thiếu thông tin thị trường, khó tiếp cận khách hàng quốc tế và còn lúng túng trong việc xây dựng thương hiệu. Thị trường phụ thuộc vào thương lái, không tiếp cận trực tiếp người mua. Do vậy, đối với doanh nghiệp cơ sở, cần chủ động đổi mới mẫu mã, tiêu chuẩn chất lượng; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số và thương mại điện tử; tăng cường liên kết trong cộng đồng doanh nghiệp và nghệ nhân; nâng cao năng lực quản trị thương hiệu và marketing. Việc áp dụng hiệu quả các mô hình hỗ trợ như hội chợ, triển lãm, chuyển đổi số, phát triển thiết kế, liên kết cung - cầu, thương hiệu OCOP hay mô hình thương mại - du lịch sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường rộng lớn, tạo ra giá trị kinh tế bền vững và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

TS. Nguyễn Thị Mai Hương, Phó viện trưởng Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch phát biểu

PGS.TS.GVCC Đặng Mai Anh - Quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp cho biết: Ngành thủ công mỹ nghệ là một lĩnh vực sôi động, cần kết hợp kỹ năng, sự sáng tạo và văn hóa để tạo ra những sản phẩm thủ công mang ý nghĩa sâu sắc trong nhiều cộng đồng trên toàn thế giới.Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ không chỉ bảo tồn các loại hình nghệ thuật truyền thống mà còn thích ứng với nhu cầu của người tiêu dùng hiện đại. Thủ công mỹ nghệ gắn liền mật thiết với di sản văn hóa của các vùng miền nơi chúng được tạo ra. Sự hồi sinh của các nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống đem đến sự trân trọng hơn đối với sự đa dạng văn hóa và mang lại cảm giác tự hào và gắn bó cho cả nghệ nhân và người tiêu dùng.

PGS.TS.GVCC Đặng Mai Anh - Quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp phát biểu tham luận

Tại hội thảo còn có nhiều bài tham luận có giá trị của các nhà nghiên cứu, các chuyên gia đầu ngành, như: TS. Nguyễn Thị Thu Hường - Trường Đại học Mở Hà Nội; Bà Hà Thị Vinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Chủ tịch Hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội; TS. Hồ Minh Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường và Truyền thông Quốc tế; TS. Nguyễn Như Chinh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam; Ông Nguyễn Huy Thông, Công ty TNHH mây tre xuất khẩu Ngọc Động; Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương); Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương); Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương),....

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Ngành thủ công mỹ nghệ là cầu nối giữa văn hóa truyền thống và kinh tế hiện đại. Mỗi sản phẩm thủ công mỹ nghệ là kết tinh của nghề thủ công cha ông, của sự khéo léo, tinh tế và sáng tạo không ngừng của người thợ. Những sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Việt Nam đã có mặt tại nhiều thị trường quốc tế, trở thành đại sứ Việt Nam thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam. Do vậy, hội thảo “Tư vấn Hỗ trợ xúc tiến thương mại sản phẩm thủ công mỹ nghệ cho các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn” đã nêu lên hiện trạng, thuận lợi và khó khăn, đưa ra giải pháp hữu ích giúp các doanh nghiệp, Hợp tác xã, cơ sở công nghiệp nông thôn Việt Nam từng bước ổn định và phát triển bền vững.

Nhóm phóng viên