Giữ nguyên tình yêu với nghề

Sinh ra tại cái nôi của nghề thêu huyện Mỹ Đức, nghệ nhân Nguyễn Thị Hằng đã có hơn 20 năm gắn bó với nghề. Từ tấm bé, chị Hằng đã quen với đường kim mũi chỉ nên những hình ảnh tỉ mẩn, miệt mài bên khung thêu cứ thế đi vào hơi tâm trí chị một cách tự nhiên như hơi thở. Nhờ được lớn lên trong môi trường làm nghề nên chỉ cần chỉ bảo một chút, chị đã thành thục các kỹ thuật thêu cơ bản.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Hằng đang giới thiệu sản phẩm của mình cho du khách.

Chi Nguyễn Thị Hằng tâm sự: Nghề thêu không đơn giản chỉ là việc đưa đường kim lên xuống mà kết hợp nhiều yếu tố tinh tế. Trong đó, tâm hồn của người phụ nữ là quan trọng nhất để làm nên những bức tranh thêu có hồn.

Đối với chị Hằng, nghề thêu đã ngấm vào máu thịt của mình. Chính vì vậy, khi đứng trước những khó khăn của thị trường khi nghề thêu không còn được mấy người theo vì vất vả, lại bị cạnh tranh khốc liệt với nhiều loại hình tranh hiện đại, nghệ nhân Nguyễn Thị Hằng vẫn giữ trọn tình yêu với nghề.

Với mong muốn giữ gìn và phát triển nghề truyền thống, nghệ nhân Nguyễn Thị Hằng mở cửa hàng tranh trên phố Nguyễn Thái Học – Hà Nội. Với hơn 20 năm nỗ lực phát triển và không ngừng sáng tạo, những tác phẩm của chị đã được xuất hiện ở nhiều quốc gia như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Pháp; các nước Đông Nam Á…, không chỉ bởi sự độc đáo của sản phẩm mà nó còn mang những nét đẹp đặc trưng của làng nghề truyền thống Hà Nội.

Trong quá trình làm và giữ nghề của mình, chị Nguyễn Minh Hằng còn may mắn khi có người bạn đời cùng chung “máu nghệ thuật” bởi anh vốn là họa sĩ. Nhờ vậy, chị được hiểu thêm về hội hoạ để vận dụng vào thêu, khiến bức tranh trở nên sống động và có hồn hơn. Ngoài việc thêu những bức theo mô-tip hoặc kinh điển là các danh thắng Việt Nam, chị còn thêu tranh sáng tác, do chính chồng chị vẽ.

Nghệ nhân Nguyễn Minh Hằng sẵn sàng truyền dạy nghề thêu cho thế hệ trẻ, tham gia các lớp dạy miễn phí nhằm lan tỏa tình yêu và niềm đam mê với nghề thêu truyền thống.

So với nhiều ngành nghề truyền thống, nghề thêu có tuổi đời ít hơn nhưng lại có sức hấp dẫn kỳ lạ bởi sự tinh tế, nét độc đáo mang đậm tâm hồn người Việt. Những sợi chỉ tơ óng ả nhiều màu sắc như cầu vồng qua bàn tay khéo léo của người thợ, nghệ nhân đã “vẽ” nên những bức tranh đẹp của quê hương, đất nước.

Để hoàn thành những bức tranh phong cảnh, người thợ thêu đôi khi phải mất hàng tháng trời, lựa chọn tỉ mỉ từng loại chỉ màu và khéo léo trong từng mũi kim để tạo ra những mảng màu sống động, tái hiện không gian bức tranh. Những chi tiết như sóng nước, tia nắng mặt trời hay hình ảnh mái chùa, bóng cây đa in trên mặt nước đều được thể hiện tinh xảo. Còn đối với những bức tranh chân dung, như của Chủ tịch Hồ Chí Minh hay các nhân vật nổi tiếng, mỗi bức tranh là sự kết hợp của hàng triệu mũi kim và đủ loại chỉ thêu, nhằm tạo nên những biểu cảm sắc nét. Từ ánh mắt, nụ cười đến những nếp nhăn, tất cả đều được đặc tả tỉ mỉ, thể hiện rõ nét thần thái, tính cách và cá tính riêng của mỗi nhân vật.

Trong quan niệm về nghề chị Hằng cho rằng: Nghề này phải có sự đam mê, chịu khó mới làm được là những người sáng lập và điều hành thương hiệu Hằng Khoa, chúng tôi không chỉ là nơi mua sắm, mà còn là ngôi nhà chung của những người đam mê nghệ thuật truyền thống của Việt Nam.

Trải qua những biến thiên của lịch sử và nhu cầu phát triển của thị trường, bên cạnh mảng tranh thêu truyền thống, nghề thêu hiện nay đã phát triển thêm phân khúc thêu hàng thời trang, áo dài, khăn trải bàn, chăn- gối... Bên cạnh các kỹ thuật thêu truyền thống như: Đột, lướt vặn, bó bạt, đâm xô, nối đầu, chăng chặn, sa hạt, khoắn vảy đơn - khoắn vảy kép… thì nghề thêu hiện nay còn phát triển thêm nhiều kỹ thuật khó như thêu hai mặt, thêu một mành, thêu hai mành, thêu nước chỉ bóng… Đường chỉ càng mịn màng, chân chỉ càng lẩn bao nhiêu, sản phẩm càng có giá trị nghệ thuật thẩm mỹ bấy nhiêu.

Chị Hằng chia sẻ, kỹ thuật thêu tay hiện nay đã phát triển vượt bậc, đạt đến mức độ tinh xảo và chuyên nghiệp. Tuy nhiên, việc thể hiện sự phong phú về màu sắc cũng như độ sáng tối trong tranh vẫn là một thách thức, điều mà hội hoạ có thể làm dễ dàng hơn. Nhờ vào lợi thế có chồng là hoạ sĩ, cả hai đã kết hợp tài năng, cùng nhau thử nghiệm và sáng tạo để tìm ra những phương pháp mới, làm phong phú thêm nghệ thuật thêu.

Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

Để góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, chị và chồng đã quyết tâm ghi lại quá trình thực hiện các bức tranh thêu, từ những mũi kim đầu tiên cho đến khi tác phẩm hoàn thiện, và chia sẻ những video này trên kênh YouTube. Bên cạnh đó, vợ chồng chị cũng sẵn sàng truyền dạy nghề thêu cho thế hệ trẻ, tham gia các lớp dạy miễn phí nhằm lan tỏa tình yêu và niềm đam mê với nghề thêu truyền thống.

Năm 2024, sản phẩm thêu của Hằng Khoa Gallery được UBND thành phố Hà Nội công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao cấp thành phố. Đó là vinh dự đáng quý của một người con luôn mong muốn giữ lửa cho nghề thêu tay truyền thống được toả sáng và phát triển.

Các sản phẩm thêu ren luôn được Hằng Khoa Gallery tuyển chọn kỹ càng, chú trọng cao chất lượng sản phẩm. Vì vậy, khi tham gia chương trình OCOP, chúng tôi càng hiểu rõ và nâng cao trách nhiệm chuẩn hóa các sản phẩm, chú trọng chất lượng sản phẩm thêu ren, đổi mới mẫu mã, cập nhật theo thị trường nhưng vẫn luôn dựa trên những giá trị văn hóa đã được gây dựng từ trước. Các sản phẩm không chỉ giúp người tiêu dùng sử dụng hiệu quả công năng mà vẫn lưu truyền những giá trị văn hóa truyền thống nghề thêu ren Mỹ Đức.

Năm 2024, sản phẩm thêu của Hằng Khoa Gallery được UBND thành phố Hà Nội công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao cấp thành phố

“Chúng tôi không ngừng đổi mới và sáng tạo, khám phá từ những biểu tượng văn hóa truyền thống, phong cảnh quê hương đất nước đến những ý tưởng đương đại. Điều này giúp chúng tôi đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng, mang đến cho họ một trải nghiệm độc đáo và tinh tế”: Chị Hằng tâm sự.

Chia sẻ niềm đam mê thêu thùa, "Hằng Khoa Gallery" không chỉ là nơi thực hiện nghệ thuật thêu tinh tế mà còn là nơi kết nối cộng đồng. Hằng Khoa Gallery việc giới thiệu nghệ thuật thêu truyền thống của Việt Nam sẽ giúp tăng cường giá trị văn hóa và mang lại niềm vui cho bạn bè cũng như cộng đồng gần xa.