Chương trình OCOP được thực hiệntheo Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 7-5-2018 của Thủ tướng Chính phủ, mục tiêu là phát triển hình thức sản xuất, kinh doanh sản phẩm đậm chất truyền thống, có tiềm năng phát triển ở khu vực nông thôn, từ đó thực hiện tốt các tiêu chí đề ra trong bộ tiêu chí của Chương trình mục tiêu quốc giavề xây dựng nông thôn mới. Là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước được chọn thí điểm triển khai chương trình OCOP, đến cuối năm 2021, Thành phố Hà Nội có 382 xã đã về đích NTM, 12 huyện, thị xã đạt chuẩn NTM, 47 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, 5 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

(Ảnh: ST)

Theo ông Nguyễn Văn Chí, Chi cục Trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn, Phó Chánh Văn phòng thường trực Văn phòng Điều phối Xây dựng NTM Hà Nội, ngay từ những ngày đầu triển khai chương trình, Thành phố đã xác định rõ phải gắn Chương trình “xây dựng mỗi xã một sản phẩm” với việc xây dựng NTM. Thành ủy, UBND Thành phố đã chỉ đạo ngành nông nghiệp- phát triển nông thôn tiến hành khảo sát thực tế tại các quận huyện, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch triển khai. Theo 6 nhóm tiêu chí đánh giá, Hà Nội là địa phương có dư địa để phát triển sản phẩm OCOP vì trên địa bàn toàn thành phố có 1.350 làng có nghề, hơn 1.000 hợp tác xã, 160 mô hình nông nghiệp công nghệ cao, 140 mô hình chuỗi liên kết và có trên 10.000 sản phẩm nông sản đã được cấp mã QR Code. Đó là những điều kiện thuận lợi, nhưng trong quá trình triển khai cũng gặp phải không ít khó khăn, trong đó đặc biệt là vấn đề về nguồn vốn và việc bùng phát dịch Covid-19, khiến nông sản đến thời vụ thu hoạch khó tiêu thụ, giá thấp, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân. Nhưng nhờ sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền các cấp và sự đồng lòng của người dân, song song tập trung cho công tác phòng, chống dịch, tích cực xây dựng NTM, thành phố đã có nhiều giải pháp để không đứt gãy các chuỗi nông sản, bảo đảm “đầu vào” và “đầu ra” cho sản xuất, duy trì tốc độ tăng trưởng sản xuất nông nghiệp.

(Ảnh: ST)

Tính đến hết năm 2021, Hà Nội đã có 595 sản phẩm của 26 quận, huyện, thị xã được đánh giá, phân hạng đủ điều kiện trình UBND Thành phố quyết định công nhận sản phẩm OCOP. Nhiều hoạt động thúc đẩy xúc tiến thương mại đã được triển khai, đặc biệt trên kênh thương mại điện tử, áp dụng chuyển đổi số, với hàng loạt sự kiện Ngày hội Livestream đặc sản OCOP Hà Nội, Diễn đàn trực tuyến Hà Nội năm 2021 kết nối cung - cầu sản phẩm OCOP và nông sản, thực phẩm an toàn. Các mô hình kết nối giao thương sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền bằng hình thức trực tuyến, kết nối cung - cầu sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền trên nền tảng kỹ thuật số đã giúp các chủ thể sản xuất kinh doanh, tiếp thị, quảng bá tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm, nhất là trong bối cảnh dịch Covid-19.

Nhờ triển khai đồng bộ và quyết liệt các giải pháp, hơn 80% sản phẩm OCOP của Hà Nội trong thời kỳ dịch Covid-19 đều phát triển tốt. Đặc biệt là nhóm nông sản thực phẩm, sản phẩm tươi và sản phẩm nông sản chế biến đã từng bước khẳng định được chỗ đững vững chắc trên thị trường và chiếm được lòng tin của người tiêu dùng. Hà Nội đã trở thành địa phương đi đầu cả nước về số lượng các sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP. Qua 2 năm đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, Thành phố Hà Nội có 1.054 sản phẩm được công nhận OCOP, trong đó có 4 sản phẩm được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận 5 sao, 13 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 731 sản phẩm 4 sao, 306 sản phẩm 3 sao. 1054 sản phẩm này là của 74 Doanh nghiệp, 82 hợp tác xã và 99 hộ sản xuất kinh doanh, giải quyết tạo việc làm được trên 5.000 lao động khu vực nông thôn.

Trong năm 2022, trước tình hình dịch bệnh còn phức tạp, Thành phố cũng đã đề ra những giải pháp để hoàn thành các chỉ tiêu đã đề ra của Chương trình. Bên cạnh việc tuyên truyền, tăng cường hỗ trợ, kiểm tra, giám sát thực hiện, cần chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác xây dựng NTM, Chương trình OCOP các cấp, từ cán bộ huyện, thị xã tới lãnh đạo các xã, thôn phù hợp với tình hình mới và cho các chủ thể tham gia Chương trình OCOP. Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại để đưa các sản phẩm OCOP vào các hệ thống siêu thị, cửa hàng kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn, điểm tư vấn giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, các sàn giao dịch điện tử, bán hàng Online... để sản phẩm OCOP trở thành một thương hiệu mạnh được đông đảo người tiêu dùng trong nước và quốc tế quan tâm và sử dụng.

Có thể thấy, Hà Nội đã đạt được hiệu quả trong việc gắn Chương trình “xây dựng mỗi xã một sản phẩm” với việc xây dựng nông thôn mới, bộ mặt nông thôn ở các huyện ngoại thành đã từng bước được cải thiện, tỷ lệ hộ khá và giàu ngày càng nâng lên, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo ngày càng giảm mạnh. Với nỗ lực, quyết tâm và giải pháp đồng bộ, tin tưởng rằng Hà Nội sẽ sớm hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới, góp phần hiệu quả và sự nghiệp phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Giang Long