Thạnh Phú là huyện ven biển của tỉnh Bến Tre, có khoảng 9.000 ha đất canh tác lúa với địa hình bằng phẳng, có hệ thống kênh rạch chằn chịt, khí hậu mang những nét đặc trưng của vùng đồng bằng sông Cửu Long, quanh năm có 2 mùa mưa nắng rõ rệt, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, có gió mùa Tây Nam, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, có gió mùa Đông Bắc. Chế độ bán nhật triều, thuỷ triều cao nhất vào tháng 9 đến tháng 10 âm lịch, thấp nhất từ tháng 2 đến tháng 4 âm lịch, ảnh hưởng của thuỷ triều làm nước mặn xâm nhập sâu và kéo dài, nước mặt bị nhiễm mặn vào mùa khô.

Lúa nàng keo giai đoạn trổ bông

Với điều kiện canh tác nêu trên, Thạnh Phú đã phân lập ra vùng canh tác chuyên lúa, lúa-màu và vùng canh tác lúa-tôm. Từ lâu, tập quán canh tác lúa nước bằng các giống lúa mùa địa phương dài ngày (Nàng keo, Nàng hương, Lem buội, Trắng tép…) và nuôi xen tôm cá thiên nhiên được nông dân Thạnh Phú chọn lựa phát triển bền vững.

Đặc biệt, gạo Nàng Keo là đặc sản nổi tiếng của huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. Đây là giống lúa cổ truyền được người dân nơi đây trồng và gìn giữ từ hàng trăm năm.

Tên gọi Nàng Keo mang tên của một người con gái như một số giống lúa thơm khác như: Nàng Hương, Nàng Thơm, Nàng Tét, Nàng Gáo…

Do có tính chịu mặn cao, lúa Nàng Keo rất thích hợp với mô hình lúa tôm ở vùng đất ven biển bị ngập nước khi thủy triều lên hoặc bị xâm ngập mặn như huyện Thạnh Phú.

Hạt gạo nàng keo

Gạo Nàng Keo Thạnh Phú có hình dạng tròn ngắn, hạt chắc, đều, ít bị gãy vỡ, màu hồng nhạt và có mùi thơm nhẹ. Hàm lượng amylose trong gạo ở mức 22-24,3%, hàm lượng protein ở mức 9,43-12,1% và hàm lượng tinh bột là 72,2-75,3% cho cơm thơm, dẻo rất đặc trưng. Các tính chất, chất lượng của gạo Thạnh Phú có được là nhờ những điều kiện đặc thù của vùng đất có địa hình tương đối bằng phẳng, nhiệt độ trung bình năm 27,3oC, tổng số giờ nắng trong năm trung bình 2.067 giờ…

Ngoài ra, đất gieo cấy lúa nhiễm mặn, nguồn nước tưới là nước lợ… cùng phương thức canh tác truyền thống xen canh lúa - tôm của người dân đã tác động tới quá trình sinh trưởng và cho chất lượng hạt gạo Nàng Keo Thạnh Phú thơm ngon, khác biệt. Người dân Thạnh Phú chỉ gieo cấy lúa một vụ trong năm từ tháng 7 đến tháng 12 Dương lịch, các tháng còn lại, ruộng lúa được làm đầm nuôi tôm tạo nên lớp mùn xốp rất tốt cho canh tác lúa.

Ngày 5-2-2024, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý với sản phẩm gạo Nàng Keo Thạnh Phú, Bến Tre. Sản phẩm có bán tại các siêu thị, sàn thương mại điện tử lớn.