Rừng ngập mặn Cà Mau có diện tích hơn 63.000ha (lớn thứ 2 trên thế giới sau rừng Amazôn ở Nam Mỹ). Trong đó, đước là loài cây chiếm đại đa số nên nhiều người còn gọi là rừng đước Cà Mau. Ngoài việc sử dụng gỗ để làm nhà, đóng tủ, bàn, ghế, hầm than..., từ lâu người dân vùng Ngọc Hiển còn sử dụng gỗ đước để vót đũa dùng trong các buổi cơm. Qua bao năm tháng thăng trầm, sản phẩm đũa đước đặc trưng của vùng đất Ngọc Hiển đã trở thành đặc sản của vùng đất nơi đây mà không một nơi nào trên dải đất hình chữ S này có được.

Ở Ngọc Hiển có rất nhiều hộ làm nghề đũa đước từ nhỏ lẻ đến kinh tế tập thể, nhưng gia đình anh Trần Văn Vệ chủ cơ sở sản xuất đũa Chí Nguyện, ở ấp Xẻo Mắm, xã Viên An là hộ tiên phong đưa sản phẩm đũa đước trở thành sản phẩm OCOP của tỉnh năm 2021. Nghe từng câu chuyện, đến cách làm và tham quan xưởng sản xuất đũa của gia đình anh Vệ, chúng tôi càng khâm phục sự yêu nghề, sáng tạo và quá trình đưa sản phẩm truyền thống ở địa phương vươn lên bước tiến mới.

Anh Vệ cho biết, trước đây cuộc sống rất khó khăn, ngoài thu nhập từ vuông tôm, gia đình làm thêm nghề vót đũa bằng tay, bán theo đơn đặt hàng của người quen, dần dần đơn đặt hàng tăng lên. Đến năm 2008, khi điện về nông thôn, gia đình đầu tư thêm máy móc, thiết bị như: máy chẻ cây, máy cắt, máy tề đầu, máy rọc vuông, chạy tròn, máy se đầu nhỏ, máy đánh nhám (đánh bóng)… Tuy nhiên, trong quá trình vận hành máy, sản phẩm làm ra vẫn chưa đạt yêu cầu nên anh nghiên cứu, mua thêm các thiết bị khác chế lại và khoảng 5 năm gần đây máy đã vận hành tốt, đúng với yêu cầu đặt ra.

Hiện nay, với hệ thống máy móc hiện đại, cùng thương hiệu đũa đước OCOP Chí Nguyện, với 2 điểm sản xuất, bình quân mỗi năm gia đình anh Vệ xuất bán ra thị trường khoảng 1 triệu đôi đũa, thu về lợi nhuận 150-200 triệu đồng. Cũng từ nghề này giúp gia đình anh Vệ thoát nghèo năm 2012.

Đũa đước Chí Nguyện được bày bán phổ biến tại các trạm dừng chân trong các tuyến tham quan, du lịch và tại các chợ trong và ngoài tỉnh, với giá cả hợp lý. Đây là món quà lưu niệm ý nghĩa mà du khách có thể mua về sau mỗi chuyến du lịch Cà Mau, để chia sẻ với bạn bè và người thân.

Anh Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Ngọc Hiển, cho biết: “Trước đây toàn huyện có 3 hợp tác xã, tổ hợp tác đũa đước và khoảng trên 10 hộ sản xuất, kinh doanh đũa đước nhỏ lẻ. Tuy nhiên, hình thức hợp tác xã hoạt động kém hiệu quả nên đã giải thể, chuyển sang hình thức hộ kinh doanh cá thể. Hiện địa bàn huyện có trên 20 hộ sản xuất kinh doanh nghề này, góp phần giải quyết việc làm cho khoảng 40-100 lao động nhàn rỗi ở địa phương. Đặc biệt, sản phẩm đũa đước Chí Nguyện đạt OCOP 3 sao thì lượng đơn đặt hàng tăng cao, bởi sản phẩm vừa túi tiền, lại mang đặc trưng vùng ngập mặn Mũi Cà Mau, nên rất được sự ưa chuộng của khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm ở Cà Mau”.

Sự phát triển của làng nghề đũa đước Ngọc Hiển không chỉ góp phần giải quyết việc làm cho người dân địa phương mà còn mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho các hộ sản xuất. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để quảng bá nét văn hóa độc đáo của vùng đất Cà Mau đến với du khách trong và ngoài nước.