Hà Nội: 13°C Hà Nội
Đà Nẵng: 23°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 28°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 21°C Thừa Thiên Huế

Độc đáo thổ cẩm truyền thống của người Thái Đen

LNV - Với những phụ nữ người Thái Đen (một nhánh của dân tộc Thái) ở xã Ya Xiêr, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum những vật dụng được làm từ thổ cẩm như: chăn, màn, gối, nệm hay bộ trang phục truyền thống có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là những đồ thổ cẩm truyền thống do chính tay họ làm nên và là quà cưới mà phụ nữ người Thái Đen phải chuẩn bị trước khi đi lấy chồng.
Đã hơn 20 năm kể từ ngày bà Lương Thị Xuân (52 tuổi) cùng gia đình di cư vào lập nghiệp tại thôn 1, xã Ya Xiêr nhưng bà vẫn nhớ như in quãng thời gian sinh sống cùng cha mẹ ở quê hương mình huyện miền núi Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Bà Xuân kể, ở quê bà những thiếu nữ Thái Đen khi đến tuổi trưởng thành đều được mẹ truyền dạy cho kỹ năng dệt, thêu và làm các đồ thổ cẩm truyền thống của người Thái Đen. Và, những phụ nữ khéo tay, chăm chỉ, thành thạo việc dệt vải, thêu thùa sẽ được làng xóm ngợi khen, được nhiều nam thanh niên trong bản để mắt tới.


Trang phục của người phụ nữ Thái Đen được làm chủ yếu từ thổ cẩm. Ảnh: ĐT


Theo phong tục cưới hỏi của người Thái Đen, trước khi đi lấy chồng, người thiếu nữ phải chuẩn bị được những đồ thổ cẩm do tự tay mình làm nên, thường là: 1 cái màn, 3 cặp gối, một vài cái chăn, nệm và bộ trang phục truyền thống… đây vừa là hành trang, vừa là quà cưới mà thiếu nữ đó mang theo và dành tặng cho các thành viên bên gia đình nhà chồng.

Vì có phong tục này nên từ lúc còn nhỏ, các thiếu nữ Thái Đen đều được mẹ của mình truyền dạy cách trồng cây bông để lấy sợi; cách nuôi con tằm để lấy tơ; cách nhuộm màu; cách dùng sợi bông để dệt vải; cách dùng sợi tơ để thêu các hoa văn; cách cắt vải, khâu từng mũi chỉ…

Bà Xuân cũng chia sẻ, trong quãng thời gian được mẹ truyền dạy, nếu thiếu nữ nào dệt và thêu không bằng bạn của mình, người thiếu nữ đó sẽ cảm thấy rất buồn và chắc chắn sau đó sẽ luyện tập để dệt và thêu giỏi hơn.

Chị Hà Thị Nam (40 tuổi), người Thái Đen ở thôn 1, xã Ya Xiêr cho biết, so với đồ thổ cẩm của người Thái Đen ở các địa phương khác, đồ thổ cẩm của người Thái Đen ở huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa được thêu rất nhiều họa tiết và hoa văn. Từ năm 14 tuổi, chị Nam đã bắt đầu ngồi vào khung dệt để dệt vải và tập tành thêu thùa, làm các đồ thổ cẩm. Thời điểm đó, ngoài thời gian đi học, phụ cha mẹ công việc đồng áng, thời gian còn lại chị Nam dành hết cho công việc dệt vải và thêu thùa- công việc mà cộng đồng dân tộc Thái coi là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá nết na của người phụ nữ.

Người phụ nữ Thái Đen hay mặc trang phục truyền thống vào những dịp quan trọng. Ảnh: ĐT


“Phải tự tay làm và không được trợ giúp bởi bất kỳ ai nên đến năm 18 tuổi, tôi mới hoàn thành xong những đồ thổ cẩm mà người phụ nữ Thái Đen bắt buộc phải có trước khi đi lấy chồng”, chị Nam nói.

Với hầu hết các thiếu nữ Thái Đen, việc phải học để biết dệt, thêu và làm các đồ thổ cẩm trước khi đến tuổi trưởng thành luôn in sâu trong tâm thức của mỗi người.

“Hiện nay, nếu có dịp ghé thăm một bản của người dân tộc Thái Đen ở huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa, mọi người sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh các thiếu nữ đang còn độ tuổi đi học, mệt mài ngồi bên khung cửi trong ngôi nhà sàn của mình, dùng đôi tay khéo léo dệt ra những tấm vải thổ cẩm, dùng óc sáng tạo để thêu và làm nên những đồ thổ cẩm có nhiều hoa văn cùng màu sắc rực rỡ. Không chỉ làm những đồ thổ cẩm để phục vụ cho việc cưới hỏi, mọi người còn làm để bán kiếm thêm thu nhập”. Chị Hà Thị Nam tự hào khi nói về việc “tằm tang” của người phụ nữ người Thái Đen ở quê hương mình.

Đó là câu chuyện ở quê gốc của người dân tộc Thái Đen. Còn đối với người dân tộc Thái Đen đang sinh sống ở thôn 1 xã Ya Xiêr, việc dệt, thêu và làm các đồ thổ cẩm đang dần bị mai một. Điều đó là do nhiều nguyên nhân tác động. Cùng sự phát triển của xã hội, việc trồng cây bông để lấy sợi, nuôi tằm để lấy tơ hay các khung cửi không còn xuất hiện, sự tiện lợi, phong phú của thị trường may mặc làm cho giới trẻ người Thái Đen ngày nay ít mặn mà với trang phục truyền thống... chính là những nguyên nhân làm cho nghề thổ cẩm của người Thái Đen bị mai một.

Người phụ nữ Thái Đen trước khi trưởng thành phải biết dệt, thêu và làm các đồ thổ cẩm. Ảnh: ĐT


Hiện tại, ở thôn 1 xã Ya Xiêr chỉ còn thế hệ những phụ nữ như bà Xuân, chị Nam biết dệt, thêu và làm các đồ thổ cẩm của người Thái Đen. Những vật dụng được làm từ thổ cẩm như: chăn, màn, gối, nệm chỉ còn là những kỷ vật được mọi người cất giữ cẩn thận. Đồ vật duy nhất liên quan đến thổ cẩm được những phụ nữ Thái Đen nơi đây thường xuyên sử dụng là bộ trang phục truyền thống.

Trang phục truyền thống của người phụ nữ Thái Đen gồm các bộ phận được làm từ thổ cẩm: khăn piêu, áo khóm, đai lưng, váy và các trang sức được làm từ bạc: vòng cổ, vòng tay, chùm dây xà tích.

Khăn Piêu là loại khăn được người phụ nữ Thái Đen đã có chồng đội trên đầu. Áo Khóm mà người phụ nữ Thái Đen đang sử dụng là áo cách tân với đáy dài, 2 ống tay ngắn và có 2 hàng cúc bạc (áo khóm nguyên bản là kiểu áo chui, đáy ngắn và 2 ống tay dài). Đai lưng được dệt bằng sợi tơ tằm, là vật trang trí giúp bộ trang phục có sự hài hòa tại ví trí giữa áo khóm và váy. Váy là bộ phận được thêu nhiều hoa văn nhất. Nếu người phụ nữ Thái Đen mặc váy có phần chân váy để trống, không thêu hoa văn, có nghĩa chồng của người phụ nữ đó đã qua đời.

Tất cả những bộ phận trên (trừ áo Khóm) đều được những phụ nữ Thái Đen nơi đây tự dệt và thêu bởi chính đôi tay của mình. Với những đồ trang sức được làm từ bạc là tài sản mang tính kế thừa của người phụ nữ Thái Đen. Những đồ trang sức này là của hồi môn của người mẹ trao tặng lại lúc con gái của họ đi lấy chồng.

Hiện nay ở thôn 1, xã Ya Xiêr, những cô bé người Thái Đen khi đi học đều mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình. Còn đối với các thiếu nữ hay người phụ nữ lớn tuổi, mọi người mặc trang phục truyền thống vào những ngày quan trọng của gia đình như: ngày giỗ cha mẹ, ông bà, ngày cưới hỏi; những dịp lễ hội của người dân tộc Thái Đen hay những ngày lễ lớn của đất nước.

Theo Quehuongonline

Tin liên quan

Tin mới hơn

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

LNV - Tháng 11/2023 làng nghề gỗ Hương Mạc đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể với 412 thành viên, tạo cơ hội cho nghề gỗ Hương Mạc nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

LNV - Cùng với thắng cố, mận Tam Hoa, chè Shan Tuyết, thổ cẩm... rượu ngô cũng là một trong những đặc sản, là niềm tự hào của đồng bào của các dân tộc ở huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

LNV - Tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương có lẽ không ai là không biết đến một làng gốm cổ nổi tiếng Chu Đậu khắp xa gần. Ngay từ thế kỷ 15, sản phẩm của ngôi làng này đã rất được ưa chuộng và xuất hiện ở nhiều quốc gia. Trải qua những thăng trầm và biến cố của lịch sử, nghề gốm nơi đây tưởng chừng đã bị mai một và dần biến mất.
Cây sanh hình rồng trăm tuổi

Cây sanh hình rồng trăm tuổi

LNV - Làng nghề cây cảnh Điền Xá huyện Nam Trực (Nam Định) có tuổi đời hơn 800 năm, ông tổ nghề cây của nơi đây là Tô Trung Tự, một vị quan thời Lý. Giới chơi cây cảnh trong và ngoài nước không ai không biết đến giống cây gắn liền với tên gọi của địa phương này, đó là "sanh Nam Điền".
Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ trăm tuổi

Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ trăm tuổi

LNV - Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ ở ấp Thượng 3, thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang đã có từ lâu đời. Làng nghề nổi tiếng với sản phẩm bánh phồng được xem là một loại bánh đặc sản của An Giang. Theo nhiều cụ cao niên ở đây cho biết, khi người dân biết trồng nếp thì cái bánh phồng cũng bắt đầu xuất hiện, đến nay cũng ngót gần 100 năm.
Nghề dệt thổ cẩm người Mường Phú Thọ

Nghề dệt thổ cẩm người Mường Phú Thọ

LNV - Dưới mái nhà sàn đồng bào dân tộc Mường, xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn, từng giọt sương mai ngưng đọng rơi khẽ, chạm nhẹ vào cánh đào rừng e ấp. Bên khung cửi, bàn tay thiếu nữ đưa thoi thoăn thoắt. Lách cách thoi đưa dệt vào khung cảnh sắc màu mùa Xuân đẹp đẽ, thơ mộng.

Tin khác

Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

Làng nghề Quảng Nam rộn ràng vụ Tết

LNV - Tết Nguyên đán đang đến gần, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đẩy nhanh sản xuất, phục vụ thị trường.
Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

Nghề làm bánh chưng ở làng Tranh Khúc

LNV - Xuôi về phía Nam Thành phố Hà Nội, cách trung tâm khoảng 15km, thuộc vùng ven sông Hồng, tại làng Tranh Khúc từ các cụ già, cho tới các thanh niên, trẻ nhỏ, ai vào việc nấy, nhịp nhàng với nghề làm bánh chưng truyền thống lâu đời chuẩn bị cho dịp tết Nguyên Đán 2024.
Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

Chợ tranh Tết làng Đông Hồ

LNV - Chợ tranh tết làng Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) tồn tại đến giữa những năm 40 của thế kỷ trước thì lụi tàn, nhưng âm hưởng của nó đến nay vẫn được nhắc đến. Và những năm gần đây, người dân mua tranh Đông Hồ dịp Tết đã ngày một nhiều hơn. Để tái hiện lại ký ức một thời huy hoàng, rực rỡ về phiên chợ đặc sắc ngày xưa. Vừa qua Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh đã phục dựng phiên chợ tranh truyền thống tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ.
Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

Nghệ nhân Nguyễn Hữu Kiêm và những cánh diều

LNV - Trở lại xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng, ngoại thành Hà Nội, tôi vô cùng ngạc nhiên bởi chỉ sau nửa năm kể từ khi địa phương tổ chức lễ đón nhận danh hiệu "Xã đạt chuẩn Nông thôn mới kiểu mẫu", tốc độ đô thị hóa nơi đây diễn ra quá nhanh chóng. Song vẫn còn lưu giữ được một vẻ đẹp thanh bình đặc trưng của làng quê Việt Nam vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

Thanh niên nông thôn sáng tạo khởi nghiệp

LNV - Bản lĩnh, năng động, sáng tạo, những thanh niên nông thôn của tỉnh không ngại khó khăn, mạnh dạn khởi nghiệp bằng các dự án (DA), mô hình với khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê hương.
Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

Nam Định: Các làng nghề vào vụ Tết

LNV - Những ngày này, các cơ sở sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn tỉnh Nam Định đang tất bật chuẩn bị nguồn hàng để phục vụ thị trường cuối năm, nhất là dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.
Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

Làng hoa, cây cảnh Hà Nội hối hả vào Tết

LNV - Bao giờ cũng vậy, khi thời gian cách Tết Nguyên đán khoảng hơn 1 tháng là người nông dân các làng hoa tại Hà Nội, cũng như các vùng phụ cận lại tất bật bước vào mùa chuẩn bị hoàn tất những công đoạn cuối cùng trước khi mang hoa, cây cảnh rời vườn để bán phục vụ mọi nhà mang về trưng, chơi Tết.
Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam

Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam

LNV - Họa tiết Rồng trên gốm sứ Việt Nam là biểu tượng quen thuộc, xuất hiện nhiều trên các tác phẩm gốm sứ phong thủy, đồ thờ gốm sứ. Rồng có mặt trong suốt chiều dài văn hóa hàng nghìn năm qua của dân tộc. Hình tượng Rồng luôn được xem là biểu tượng của uy quyền tuyệt đối, của sự dũng mãnh và sự tối thượng.
Người thợ mộc lành nghề “thổi hồn” cho những ngôi nhà gỗ

Người thợ mộc lành nghề “thổi hồn” cho những ngôi nhà gỗ

LNV - Những năm gần đây, nhu cầu làm nhà bằng gỗ mít rất cao, đặc biệt là nhà thờ của các dòng họ. Nắm bắt được thị hiếu của người dân, nhiều năm qua, với tay nghề cao, ông Nguyễn Văn Minh (sinh 1969, xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) đã cùng với đội ngũ thợ mộc lành nghề của mình tạo ra nhiều căn nhà gỗ có giá trị cao. Những căn nhà đó không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn có giá trị văn hóa cao.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Kết nối cộng đồng làng nghề - Hội nhập quốc tế

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Kết nối cộng đồng làng nghề - Hội nhập quốc tế

LNV - Nhân dịp năm mới xuân Giáp Thìn 2024, ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã có những chia sẻ với Tạp chí Làng nghề Việt Nam về những thành quả đạt được trong năm qua và phương hướng nhiệm vụ trong năm mới 2024, chuẩn bị tiến tới đại hội đại biểu lần thứ V của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.
Tiền Giang: Làng nghề truyền thống vào vụ tết

Tiền Giang: Làng nghề truyền thống vào vụ tết

LNV - Tết Nguyên đán 2024 đang cận kề, thời điểm này, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đang tập trung sản xuất hàng hóa cung ứng cho thị trường. Báo Ấp Bắc điện tử, cơ quan của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền, và nhân dân tỉnh Tiền Giang
Thăm làng rau Bàu Tròn

Thăm làng rau Bàu Tròn

LNV - Nằm cách trung tâm TP.Đà Nẵng 30km về phía Nam và nằm trên trục đường vào Thánh địa Mỹ Sơn, làng rau Bầu Tròn ngày càng được biết đến như một địa chỉ “du lịch canh nông” cho du khách tham quan du lịch và tìm mua rau sạch về dùng cho gia đình. Bất cứ mùa nào trong năm, hễ đến Bầu Tròn, du khách cũng có thức quà quê là “rau sạch” đem về tặng cho người thân hoặc dùng cho các bữa cơm gia đình thêm dinh dưỡng, an toàn...
Đồng Tháp: Sắc xuân ở làng chiếu Định Yên

Đồng Tháp: Sắc xuân ở làng chiếu Định Yên

LNV - Những ngày này, làng chiếu Định Yên, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp tất bật vào mùa dệt chiếu Tết, cả làng rộn rã âm thanh phát ra từ những khung dệt thô sơ bằng gỗ và những chiếc máy dệt chiếu tự động. Nơi đây, từ trong nhà ra ngoài ngõ giăng đầy những sợi lác đã nhuộm màu xanh, đỏ, vàng, tím...
Xuôi dòng sông Tiền thăm làng Mộc Chợ Thủ

Xuôi dòng sông Tiền thăm làng Mộc Chợ Thủ

LNV - Tồn tại và phát triển hơn 200 năm, cho ra đời những sản phẩm vang danh, được người tiêu dùng nhiều nơi ưa chuộng, làng mộc Chợ Thủ ở huyện Chợ Mới (tỉnh An Giang) từ lâu được mệnh danh là “Đệ nhất nghề mộc và chạm khắc gỗ vùng Tây Nam Bộ”.
Tất bật làng gốm Bát Tràng

Tất bật làng gốm Bát Tràng

LNV - Những ngày cuối năm Quý Mão, làng nghề Bát Tràng, huyện Gia Lâm (Hà Nội) trở nên nhộn nhịp, đông đúc hơn. Từng đoàn xe tải chở những chuyến hàng gốm sứ đi muôn nơi; nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế tìm đến tham quan, mua sắm…
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Chương trình thiện nguyện “Xuân Ấm Trao Em”

Chương trình thiện nguyện “Xuân Ấm Trao Em”

LNV - Dự án “Xuân Ấm Trao Em” được thực hiện với mục đích hỗ trợ cho 65 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn của trường Tiểu học Quảng Uyên. Đây đều là những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện nghèo - cận nghèo, có trường hợp mồ côi cha/mẹ, có thương tật.
Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

LNV - Tháng 11/2023 làng nghề gỗ Hương Mạc đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể với 412 thành viên, tạo cơ hội cho nghề gỗ Hương Mạc nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

LNV - Cùng với thắng cố, mận Tam Hoa, chè Shan Tuyết, thổ cẩm... rượu ngô cũng là một trong những đặc sản, là niềm tự hào của đồng bào của các dân tộc ở huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Nghệ sĩ Đào Hà và những mong ước đầu Xuân

Nghệ sĩ Đào Hà và những mong ước đầu Xuân

LNV - Gần 40 năm cống hiến trong ngành CAND về hưu với quân hàm Thượng tá, song Nghệ sỹ Đào Hà, chủ nhiệm CLB Văn nghệ sỹ xứ Đoài, người Đảng viên gần 40 năm tuổi Đảng có thân hình nhỏ nhắn, đôi mắt thông minh, lanh lợi này vẫn còn nhớ như in những chuyến đi trinh sát tại địa bàn phía Tây Bắc Tổ quốc. Nhớ những chiến công thầm lặng của lực lượng An ninh nhân dân và tình cảm của đồng bào các dân tộc miền núi thương yêu, đùm bọc đối với cán bộ, chiến sĩ CAND.
"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

LNV - Tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương có lẽ không ai là không biết đến một làng gốm cổ nổi tiếng Chu Đậu khắp xa gần. Ngay từ thế kỷ 15, sản phẩm của ngôi làng này đã rất được ưa chuộng và xuất hiện ở nhiều quốc gia. Trải qua những thăng trầm và biến cố của lịch sử, nghề gốm nơi đây tưởng chừng đã bị mai một và dần biến mất.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
cty-tnhh-ung-dung-khcn-quoc-te
thieu-hoa
vf
tho-xuan
xsmb
gex
thaco
lang-chanh
nga-son
Giao diện di động