Nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống xuất hiện từ hơn nửa thế kỷ qua ở xã Bình Minh nhưng những mảnh gỗ vụn phế thải chỉ có thể trở thành những đồ mỹ nghệ tinh xảo từ đầu thập niên 80. Câu chuyện bắt đầu với một người thợ mộc tên là Kỳ Vân ở ấp Trà Cổ, xã Bình Minh khi trong vườn nhà của ông có cây mít bị chết. Vứt đi thì lãng phí nên ông Vân đã nghĩ cách dùng gỗ mít để đẽo ra thành hình một con thuyền với các họa tiết tinh xảo. Con thuyền này được ông Vân mang lên Tp. Hồ Chí Minh bán. Sản phẩm sau đó được một du khách người Nga rất thích và mua đem về nước làm kỷ niệm. Đây được coi là sự khởi đầu cho việc hình thành nghề sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ là các mô hình cho khách du lịch đến Việt Nam ở xã Bình Minh.

Nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống xuất hiện từ hơn nửa thế kỷ qua ở xã Bình Minh,huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai.

Điểm độc đáo làm nên sản phẩm nơi đây chính là sử dụng mảnh gỗ vụn phế thải đưa vào tái chế trở thành đổ thủ công tinh xảo. Đồ thủ công mỹ nghệ đang chiếm nhu cầu tiêu thụ lớn ở cả trong và ngoài nước, hằng ngày cơ sở gốm ở huyện Trảng Bom phải sản xuất rất nhiều sản phẩm nhưng đều trau chuốt trong từng sản phẩm làm ra. Các sản phẩm khi xuất khẩu đều nhận được sự khen ngợi về chất lượng và giá cả hợp lý.

Các sản phẩm mô hình phong phú và đa dạng như: từ xe xích lô, ô tô, xe tăng, máy bay Boeing, trực thăng, tàu thuyền, tàu chiến đến mô hình các vũ khí, vật dụng trang trí... có giá từ vài chục đến vài triệu đồng/sản phẩm. Nghệ nhân ở làng nghề gỗ mỹ nghệ Bình Minh còn sẵn sàng nhận đặt hàng nhiều loại mô hình độc đáo khác nhau theo yêu cầu của khách hàng.

Mô hình khung xe phân khối lớn chưa lắp ráp.

Kể từ khi có các nhà máy chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, nghề gỗ mỹ nghệ Bình Minh phát triển nhanh chóng nhờ một lượng lớn gỗ phế phẩm thải ra. Chúng tôi đến Cơ sở đồ gỗ mỹ nghệ Thành Nhân (ấp Tân Bắc, xã Bình Minh), cơ sở sản xuất gỗ mỹ nghệ lớn nhất với hàng trăm mẫu mã đồ gỗ trang trí trong nhà và có lượng sản phẩm xuất khẩu chiếm trên 90% sản phẩm gỗ mỹ nghệ huyện Trảng Bom. Mỗi sản phẩm mô hình của Thành Nhân đều được các nghệ nhân hoàn thiện tỉ mỉ tới từng chi tiết nên khách hàng luôn yên tâm về chất lượng khi đặt hàng. Ngoài việc sản xuất ở xưởng, sản phẩm mô hình được đưa về gia công cho phần lớn những người biết nghề ở xã Bình Minh làm tại nhà, qua đó, có thể tận dụng cả những lao động dư thừa là người già và trẻ em trong gia đình.

Đồ gỗ Việt Nam đã và đang ngày càng được ưa chuộng ở các thị trường lớn trên thế giới vì lý do có chất lượng tốt, giá cả cạnh tranh. Hiện nhu cầu tiêu thụ đồ gỗ, đồ thủ công mỹ nghệ gia tăng cả trong và ngoài nước cũng là cơ hội cho ngành chế biến đồ gỗ trong nước phát triển, trong đó có làng nghề gỗ mỹ nghệ Bình Minh. Theo ông Nguyễn Thành Nhân, chủ cơ sở gỗ mỹ nghệ Thành Nhân, mặt hàng gỗ mỹ nghệ của cơ sở Thành Nhân luôn trong tình trạng sản xuất không đủ xuất khẩu sang các thị trường Hoa Kỳ, Pháp, Đức và một số nước khác. Có thời gian cơ sở Thành Nhân phải làm tới 2 container sản phẩm cung cấp cho tập đoàn Wal Mart (tập đoàn bán lẻ lớn nhất thế giới của Hoa Kỳ). Gần 30 công nhân trong xưởng của anh đã phải tăng ca liên tục cho kịp tiến độ giao hàng. Khối lượng sản phẩm sau khi hoàn thành đã được khách khen ngợi vì giá thành vừa rẻ, sản phẩm lại có mẫu mã đẹp, chất lượng đồng đều. Sau đó, đích thân đại diện của Wal Mart đã liên hệ trực tiếp với anh Thành Nhân, đặt hàng với số lượng lớn, trung bình 5.000 sản phẩm/tháng, trong khi năng lực của cơ sở chỉ là 2.000 sản phẩm/tháng mà còn phải phân phối đều cho khách hàng trong nước và ở các nước khác.

Gia Hân