Từ đầu năm 2016 đến nay, nhiều hộ dân làng nghề đã đầu tư mô hình nuôi “tằm thông minh” - đan tơ trên khuôn mẫu để cho ra sản phẩm là những tấm thảm tơ xuất khẩu có giá trị kinh tế gấp hai lần so với tơ ươm thủ công.

Đặc biệt, năm 2018 làng nghề nuôi tằm, ươm tơ xã Diễn Kim vinh dự được đầu tư về kỹ thuật nuôi tằm của tổ chức JICA đến từ Nhật Bản.

Tằm chín đại trà.

Đây cũng là năm mà đời sống của bà con ươm tằm, tạo kén ăn lên làm ra với nghề. Theo ước tính thị trường thì từ những tháng cuối năm 2017 đầu năm 2018 giá đầu ra của kén tằm thô chưa qua xử lý đang ở mức giao động tăng, rơi vào khoảng từ 90.000 - 110.000 đồng/kg, cao hơn so với năm 2017 nên nhiều bà con làm nghề trồng dâu nuôi tằm rất phấn khởi.

Một trong những hộ dân đang theo nghề này là bà Nguyễn Thị Mơ, xóm Xuân Châu, xã Diễn Kim (Diễn Châu). Theo bà Mơ chia sẻ: "Thời điểm này, giá kén tăng lên 10.000 đồng/kg, do đó, mỗi lứa tằm cũng giúp tôi thu thêm từ 1 - 2 triệu đồng so với trước đây".

Chọn tằm chín cho lên khuôn đan.

Với mức giá này, mỗi lứa tằm (chu kỳ 26 ngày), bà con có thể thu về từ 5 - 10 triệu đồng, tùy quy mô lớn nhỏ. Sau khi hết đợt lạnh, bà con sẽ chuyển sang sản xuất kén vàng.

Nhận thấy tiêm năng từ nghề truyền thống này, nên Nghệ An đang cố gắng tạo điều kiện để khuyến khích bà con bám nghề, vì nghề này vừa giải quyết vấn đề việc làm, vừa lưu giữ nét truyền thống lâu đời cha ông.

Tằm thông minh đang nhả tơ đan thảm.

Thời gian này tổ chức JICA (Nhật Bản) hỗ trợ về kỹ thuật trồng dâu nuôi tằm cho bà con nơi đây cùng với sự tư vấn hỗ trợ kịp thời của UBND và ban lãnh đạo tỉnh, thành phố. Nhờ kĩ thuật này mà quá trình chăm tăm trở lên dễ dàng hơn. Chất lượng giống tằm hầu như đều tốt, tằm lớn nhanh khỏe mạnh, tằm xấu kém chất lượng ít hơn rất nhiều so với trước đây.

Không còn nuôi tằm trên những mẹt hay khay nhỏ theo phương pháp trước đây. Nong kén kiểu mới được đặt trên bàn xoay hai ngăn, mỗi khay chia thành từng khoảng nhỏ để đựng kén riêng biệt , điều này giúp kén tiếp cận tốt và đồng đều với ánh nắng mặt trời.

Ngoài đảm bảo về giá trị của kén tằm việc để trên những khay xoay như thế còn giúp người dân dễ dàng lấy và tháo giớ. Tiết kiệm được tương đối nhiều thời gian. Do đó ngoài sản phẩm tơ thô như trước đây vốn có, bà con đã chú trọng hơn đến xử lý thành phẩm ổn, tốt hơn. Điều nay cũng thu hút thêm việc nhập tơ tằm ở các nơi khác từ đây. Giá tơ thành phẩm hiện nay là 800.000 - 1.000.000 đồng/kg, từ đây được đưa đi tiêu thụ ở Hà Nội, Lào, Thái Lan và dệt tại các làng dệt.

Sản phẩm thô của tằm đan.

Tằm sau khi được chọn lựa sẽ được cho ra các khuôn đang tự nhả tơ đan chăn, thảm. Mỗi khuôn ước lượng phải có đến cả nghìn con tằm. Cách làm này giúp người làm nghề tằm tơ ở Diễn Kim có thu nhập cao hơn sản xuất tơ theo cách thông thường rất nhiều.

Nghề trồng dâu nuôi tằm đang đem lại nhiều lợi ích về mặt đời sống cho bà con nhân dân nơi đây. Thúc đẩy các hỗ tiếp túc bám nghề, khuyến khích tập trung sản xuất với mục tiêu xây dựng liên kết sản xuất tập trung để từng bước trở thành ngành kinh tế trọng điểm. Qua đó để có thể tiếp cận được nguồn vốn đầu tư từ ban ngành để mử rộng sản xuất tối đa.

Kỹ thuật nuôi cây kén và tơ của Nhật Bản đang đem lại nhiều mặt tích cực. Ngoài lợi ích trực tiếp đến chuyên môn. Việc khai thác đánh vào chất lượng cũng làm hạn chế việc phải xử lí thành phẩn kém chất lượng, việc xử lí nguồn nước cũng diễn ra dễ dàng hơn ít gây tác hại đến môi trường.

Nguyên Nguyên