Đào Thất Thốn còn được gọi là đào Tiến Vua là loại đào có cây cao hơn mặt đất chỉ khoảng hơn 1m, phải trồng đến năm thứ 3 mới đơm hoa. Cây ra hoa kép và mỗi tầng hoa đều có 7 cánh, mỗi bông to có đường kính lên tới 4 – 5 cm. Đặc biệt, những bông hoa kép có thể có tới 30 - 50 cánh/bông nên đặc biệt quý hiếm.

Cứ đến độ sau tết, đầu tháng giêng người nghệ nhân trồng cây, tháng hai uốn cành, tháng năm tạo hình tạo dáng, tháng sáu, tháng bảy, đến tháng tám là dừng để chăm sóc độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ. Hoa đào Thất thốn như một người già mẫu mực, thanh bạch và cầu kỳ. Bón nhiều chất dinh dưỡng cây dễ bị chết, chỉ ưa nước sạch, đất càng cằn hoa càng đẹp và rực rỡ.

Đào Thất Thốn còn đặc biệt ở chỗ, hoa nở càng nhiều thì càng nhanh phai tàn, cây càng ít bông thì hoa lại càng bền, lâu. Một điểm độc nhất vô nhị của loại đào tiến Vua này là cây ra hoa cả ở gốc, ở cành và thân cây. Hoa nở to, đỏ như màu máu với cánh hoa dày đẹp đến lạ lùng.

Giống đào này có thân xù xì, rêu mốc, mỗi thốn cành cây, tức độ dài bằng đốt ngón tay, có thể trổ tới 7 bông hoa, nên gọi là Thất thốn. Thất thốn đỏ từ rễ lên tới búp, mầm nhọn và cứng cáp như lưỡi kiếm. Thân cây ngắn, xù xì, lá to và dài xanh đậm, vỏ cây nếu bóc ra thì tím màu mận chín chứ không có màu gỗ như các loại đào thường.

Trước khi nở, đào thất thốn bao giờ cũng bung ra những chồi lộc xanh tía vút lên trời cao. Nếu các loại đào khác chỉ nở hoa trên cành thì những bông hoa thất thốn có thể vươn lên từ những trụ gốc khô khốc, càng nở ít thì hoa càng bền.

Vào ban đêm hoa tỏa hương thơm thoang thoảng mà giống đào thường không có được.

Khác với các loại bích đào hay đào phai khác, sắc hoa của đào Thất Thốn cũng đặc biệt hơn. Hoa đào đậm màu, không quá sẫm, nụ to, khi nở bông to, cánh kép tràn đầy sức sống. Lá, lộc đào cũng dày, xanh thẫm, mọc chìa đều ra xung quanh cành.

Những bông hoa có kích thước khổng lồ với đường kính lên đến 5cm nở bung. Màu đỏ của hoa rực rỡ kỳ lạ. Thất thốn rất hiếm khi ra hoa, nếu có thì chỉ nở hoa từ rằm tháng giêng. Thất thốn trễ hẹn với giao thừa, lặng lẽ khai hoa một mình và trở nên kén người chơi.

Với dáng vẻ cổ kính, từ gốc đến cành đào đều xù xì, tựa như gốc đa già phong trần sương gió, chả ai rõ thất thốn từ đâu đến, chỉ biết rằng nó đã ở Nhật Tân (Hà Nội) từ nhiều đời nay. Đào Thất thốn mất ít nhất 8-10 năm để hình thành và tạo dáng, nhưng phải mất ít nhất gấp đôi thời gian đó để vỏ cây có thể nhuốm màu thời gian.

Có lẽ chính sự đỏng đảnh, kiêu kỳ, tinh tế, đẹp mà "độc lạ" của đào Thất Thốn mà chúng còn được gọi là đào tiến vua - chỉ các bậc nhà giàu, vua chúa thời xưa mới được thưởng lãm.

Tin bài: Nguyễn Vân
Ảnh: Đại Đức Thích Thanh Phương