Khai thác những giá trị từ dế
Theo thông tin từ Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, côn trùng chứa nhiều protein, khoáng chất, cacbon hydrat, vitamin và chất béo có lợi cho sức khỏe.

Món ăn chế biến từ dế không chỉ thơm ngon mà còn vô cùng bổ dưỡng

Nhiều chuyên gia y tế đánh giá, đây là nguồn thức ăn tự nhiên giàu dinh dưỡng phù hợp thay thế thực phẩm từ động, thực vật trong tương lai. Hiện nay, ước tính có đến 85% quốc gia trên thế giới đã và đang sử dụng côn trùng làm thực phẩm, trong đó một số nước (Mexico, Brazil, Thái Lan…) còn xem côn trùng như một thứ “đặc sản” phổ biến.

Ở những quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ côn trùng vốn đã xuất hiện từ lâu, chủ yếu bắt nguồn từ phong tục tập quán, sinh hoạt cộng đồng của dân tộc thiểu số vùng núi phía Bắc. Trong đó, giữa những ấu trùng, bọ xít, ve sầu, châu chấu… dế dường như được mọi người ưa chuộng hơn cả bởi sự gần gũi, thân thuộc, tiện dụng và tính hữu hiệu mà “vị thuốc” này mang lại.

Các sản phẩm dế đạt chứng nhận OCOP của Trại dế Oanh Vĩnh

Dựa vào nghiên cứu của GS.TS. Phạm Xuân Sinh chuyên khoa Dược tại Trường Đại học Dược Hà Nội, theo Đông y cổ truyền, dế có vị mặn, tính hàn, thích hợp hỗ trợ điều trị táo bón, sỏi đường tiết niệu, tiểu tiện khó. Ngoài ra, cũng trong tài liệu Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật đề cập, dế vừa thơm ngon lại bổ dưỡng, hương vị béo như tôm sú, ngọt như thịt cua, thích hợp dùng để chữa trị chứng đau nhức, béo phì, phong thấp…

Trở thành món ăn “đặc sản”
“Qua thời gian, các món ăn chế biến sẵn từ dế với ưu điểm độc đáo, tiện lợi, thích hợp bảo quản lâu cũng trở nên phổ biến với người tiêu dùng.” - Anh Hồ Đắc Vĩnh, chủ Trại dế Oanh Vĩnh (huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh), chủ thể có 4 sản phẩm dế đạt chứng nhận OCOP 3 sao cho biết.

Dế được nuôi dưới mô hình trang trại tại nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh

Hiện nay, các sản phẩm dế đóng hộp từ Trại dế Oanh Vĩnh ngày càng được nhiều thực khách ưa chuộng, điển hình như bột dế, dế sấy xả ớt ăn liền, dế sấy bơ tỏi ăn liền, dế mèn đông lạnh và muối ớt cricket - mắc khén được làm từ bột dế. Đa số khách hàng đều đánh giá sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, truyền tải đầy đủ tinh túy ẩm thực mang dấu ấn vùng miền.
Nuôi dế thành nghề

Không chỉ được lòng khách hàng, chính Hội đồng thẩm định đánh giá sản phẩm OCOP tỉnh Tây Ninh cũng công nhận mô hình trang trại của anh Vĩnh đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, giúp người dân trên địa bàn cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng đời sống. Tính đến nay, mỗi tháng trung bình có khoảng 5 - 10 công nhân làm việc tại cơ sở. Số lượng lao động trên có thể tăng tùy thuộc vào tình hình thu hoạch hoặc nhu cầu thị trường. Bên cạnh đó, Trang trại Oanh Vĩnh còn cam kết bao tiêu sản phẩm cùng các hộ dân trên địa bàn, đảm bảo giá đầu ra ổn định cho người nông dân yên tâm nuôi con giống.

Gian hàng trưng bày sản phẩm của Trại đế Oanh Vĩnh

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương): Thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại EU, Bỉ và Luxembourg cho biết: ngày 12/2/2021, cộng đồng Châu Âu đã ban hành quy định số (EU) 2021/171 về việc đồng ý nhập khẩu sản phẩm côn trùng từ Việt Nam. Quy định trên có hiệu lực từ ngày 15/2/2021. Qua đó, Việt Nam chính thức trở thành quốc gia tiếp theo được phép xuất khẩu sản phẩm từ côn trùng sang thị trường EU, bên cạnh Canada, Thụy Sỹ, Hàn Quốc, Thái Lan.

Những sản phẩm được chế biến từ dế trên bàn tiệc

Chia sẻ về thông tin này, anh Vĩnh bày tỏ sự hào hứng khi cuối cùng ước mơ giới thiệu đến bạn bè quốc tế về sản phẩm nông nghiệp Việt Nam nói chung và mặt hàng côn trùng chế biến nói riêng cũng thành hiện thực. Ngoài ra, cũng theo anh Vĩnh, bên cạnh chỉ tiêu về dinh dưỡng, tính độc đáo của sản phẩm thì khả năng xuất nhập khẩu và phân phối tại thị trường quốc tế là mấu chốt quan trọng góp phần tăng điểm đánh giá, nâng hạng từ hội đồng thẩm định (Theo Bộ Tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP).

Do đó, bên cạnh mục tiêu ra mắt thêm nhiều sản phẩm mới, điển hình như muối dế mèn mắc khén (mặt hàng đang chờ đánh giá công nhận OCOP), cơ sở sẽ tiếp tục cải thiện chất lượng, mở rộng quy mô sản xuất, hướng đến tìm kiếm cơ hội xuất khẩu sang thị trường tiềm năng. Ngoài ra, trong thời gian tới, nếu được sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước nhằm tạo điều kiện cho các sản phẩm OCOP có thể tiếp cận đến nhiều khách hàng hơn, cũng như phát triển du lịch tỉnh nhà gắn với sản phẩm OCOP, thì trại nuôi dế Oanh Vĩnh sẵn sàng dầu tư xây dựng một khu du lịch ẩm thực đặc sản về dế, kết nối với những sản phẩm OCOP khác của tỉnh nhằm giới thiệu cho du khách biết đến sản phẩm của địa phương nhiều hơn nữa.

Bài và ảnh: Huỳnh Kha