Cỏ ngọt sấy khô mang đến nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.

Cỏ ngọt Stevia có tên khoa học là Stevia Rebaudiana, thường được sử dụng trong thực phẩm và dược phẩm mà người bị bệnh tiểu đường, béo phì, tăng huyết áp dùng rất tốt. Từ lâu trong y học cổ truyền, cây cỏ ngọt được sử dụng làm trà thảo dược. Loại cây này được đưa vào trồng ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, trong đó có tỉnh Cao Bằng. Do phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Cao Bằng, nên cây cỏ ngọt phát triển khá tốt, đảm bảo năng suất và ít sâu bệnh, không cần đầu tư quá lớn về phân bón, thuốc hóa học như một số loại cây trồng khác.

Hợp tác xã Thảo Đường Minh, ở xã Thạch An là đơn vị phát triển canh tác cây cỏ ngọt khá lớn ở tỉnh Cao Bằng, từ cuối năm 2023, đơn vị này đầu tư xây dựng mô hình trồng cỏ ngọt theo hướng hữu cơ. Đây là loại cây thích hợp với chân ruộng cao, đất cát pha, dễ trồng, ít sâu bệnh, tốn ít công chăm sóc, vốn đầu tư thấp nhưng có thể thu hoạch quanh năm. Tùy điều kiện thời tiết, cây cỏ ngọt sau khi trồng từ 50 - 60 ngày, cây cao từ 8 - 10 cm có thể cắt thu hoạch lứa đầu tiên và tiếp tục chăm sóc, mỗi năm thu hoạch được 6 lứa cỏ ngọt. Cây cỏ ngọt cho thu hoạch được từ 3 - 4 năm.

Mô hình trồng cây cỏ ngọt của Hợp tác xã Thảo Đường Vinh - hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp địa phương.

Sau hơn 2 năm trồng thử nghiệm và phát triển diện tích, đến nay Hợp tác xã Thảo Đường Vinh đã trồng gần 9 ha cây cỏ ngọt, trong đó, 6 ha đã cho thu hoạch. Năm 2024, sản lượng đạt 15 tấn cỏ khô, dự kiến năm 2025 sản lượng có thể đạt 50 tấn. Nhu cầu về cỏ ngọt của thị trường rất lớn, toàn bộ số lượng cỏ ngọt khô của Hợp tác xã sản xuất đến đâu được tiêu thụ đến đó, đem lại doanh thu hơn 1 tỷ đồng/năm. Không chỉ mang lại thu nhập cho Hợp tác xã, cây cỏ ngọt còn tạo việc làm thường xuyên cho hơn 50 lao động nông thôn, với thu nhập bình quân từ 4-6 triệu đồng/người/tháng. Từ khâu làm đất, trồng, chăm sóc đến thu hái, phơi sấy, đều có thể huy động lao động tại chỗ.

Theo ông Phan Văn Quỳnh, Quản lý HTX Thảo Đường Vinh, hiện nay, HTX ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản lượng với các doanh nghiệp chế biến dược liệu ở Hà Nội, có nhiều thời điểm, đơn hàng vượt quá sản lượng của HTX nên không đủ cung ứng. Đặc biệt, thời điểm đầu năm mưa nhiều ảnh hưởng không nhỏ đến sản lượng cũng như chất lượng sản phẩm. Với nhu cầu thị trường ngày càng lớn, thời gian tới HTX sẽ đề xuất Liên minh HTX tỉnh hỗ trợ nguồn vốn để đầu tư thiết bị, xây dựng mã số vùng trồng và chứng nhận sản xuất sạch để có thể mở rộng tiêu thụ sản phẩm trong và ngoài nước.

Cỏ ngọt có ưu thế hơn nhiều so với các loại cây trồng khác.

Theo Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Trần Anh Dũng, HTX Thảo Đường Vinh là đơn vị tiên phong trong việc đem cây cỏ ngọt vào trồng với quy mô lớn trên địa bàn tỉnh. Đây là mô hình có tiềm năng phát triển, có thể nhân rộng vùng nguyên liệu dược liệu gắn với Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), đồng thời lồng ghép vào kế hoạch phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái tại các xã vùng cao. Nhằm tháo gỡ khó khăn và tiếp sức cho HTX phát triển, Liên minh HTX tỉnh sẽ hỗ trợ, hướng dẫn xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh theo hướng liên kết chuỗi cũng như hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, tư vấn quản trị HTX, kết nối đơn vị với các tổ chức tín dụng để vay vốn mở rộng sản xuất./.