Theo ghi nhận mới nhất, đến nay các tỉnh, thành phố trên cả nước đã đánh giá, phân hạng và công nhận 8.340 sản phẩm OCOP đạt 3 sao trở lên, trong đó 65,5% sản phẩm 3 sao, 33,3% sản phẩm 4 sao, 1% sản phẩm tiềm năng 5 sao và 20 sản phẩm 5 sao. Số chủ thể OCOP tham gia là 4.273, trong đó có 38,6% là hợp tác xã, 26,1% là doanh nghiệp, 32,9% là cơ sở sản xuất/hộ kinh doanh, còn lại là tổ hợp tác.

Sản phẩm nông sản được được phân hạng để đạt chuẩn theo Chương trình OCOP

Sau khi Chính phủ triển khai thì Chương trình OCOP đã được thực hiện đồng bộ, rộng khắp và tạo sức lan tỏa lớn ở tất cả các tỉnh, thành phố. Đặc biệt, ở mỗi địa phương khi chương trình OCOP được phát động thì luôn nhận được sự ủng hộ và tham gia nhiệt tình của nhiều chủ thể. Từ đó tạo nên sự thành công là sản phẩm đạt chuẩn OCOP cấp tỉnh và Trung ương ngày một gia tăng.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ông Lê Minh Hoan, cho biết: Trong hơn 4 năm triển khai, chương trình OCOP đã có những đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của các địa phương trong cả nước từ chính những tài nguyên bản địa, tài nguyên cộng đồng và góp phần nâng cao thu nhập, đời sống của người dân nông thôn. Các sản phẩm OCOP với sự kết tinh của văn hóa truyền thống, bản sắc cộng đồng cùng với chất lượng cao, đặc thù, an toàn thực phẩm, mẫu mã đẹp, sang trọng đã ngày càng tạo được lòng tin của người tiêu dùng trong và ngoài nước.

OCOP là động lực mạnh mẽ để phát triển kinh tế ở nông thôn

Để tạo được sức lan tỏa trong người dân thì một trong những điểm nổi bật khi triển khai chương trình OCOP là các địa phương đã khơi dậy được tiềm năng, thế mạnh của mình về những sản phẩm đặc sản, ngành nghề nông thôn. Bên cạnh đó, các địa phương cũng từng bước chuyển đổi sản xuất từ quy mô nhỏ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị khép kín, gắn với vai trò của các HTX, doanh nghiệp... Các địa phương đã thực hiện chuyển tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, phát triển chuỗi liên kết giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, hình thành các sản phẩm tích hợp.

Cùng với tính liên kết, thông qua việc đầu tư từ nhiều mặt nên hầu hết các sản phẩm khi được công nhận đạt chuẩn OCOP đều đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm. Đồng thời có mẫu mã, bao bì đa dạng và thân thiện với môi trường, phù hợp yêu cầu của thị trường. Nhờ vậy, hiện có nhiều doanh nghiệp, tập đoàn, siêu thị lớn đã đặt hàng, ưu tiên các sản phẩm OCOP để đưa vào hệ thống phân phối. Nhiều chủ thể được kết nối và bán sản phẩm OCOP ổn định trên các hệ thống siêu thị. Doanh thu tăng bình quân 17,6%/năm, giá bán các sản phẩm sau khi được chính thức công nhận OCOP tăng bình quân 12,2%.

Có thể nói, thông qua Chương trình OCOP đã góp phần tạo việc làm cho lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, đặc biệt là phát huy vai trò của phụ nữ. Cụ thể, tỷ lệ chủ thể OCOP là nữ chiếm 39%, cao hơn tỷ lệ nữ giữ vai trò điều hành các doanh nghiệp của Việt Nam (25%). Mặt khác, chương trình OCOP còn góp phần bảo tồn và phát huy các làng nghề truyền thống, giá trị văn hóa để phát triển kinh tế khi cả nước đang có khoảng 5.400 làng nghề, trong đó gần 2.000 làng nghề truyền thống tham gia thực hiện sản phẩm OCOP.

Các chủ thể tích cực ứng dụng công nghệ đưa sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử

Vì vậy, thời gian tới, Chương trình OCOP được xác định là chương trình trọng tâm phát triển kinh tế nông thôn cần được ưu tiên trong chính sách phát triển kinh tế nông thôn, gắn với xây dựng nông thôn mới bền vững. Do đó, các địa phương cần tập trung đầu tư phát triển 6 nhóm sản phẩm đã được xác định. Trong đó lưu ý những sản phẩm có lợi thế, đặc trưng của địa phương gắn với yếu tố văn hóa, con người ở mỗi khu vực, vùng miền, dân tộc để phát triển kinh tế du lịch, từng bước định hướng, nâng cao chất lượng, tăng cường đổi mới sáng tạo khoa học, công nghệ đối với sản phẩm OCOP đạt cấp độ quốc gia.

Việc xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP đã khó nhưng để quảng bá hình ảnh, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm OCOP cho người dân cũng là một vấn đề không hề đơn giản. Tuy nhiên, các ngành chức năng từ Trung ương đến địa phương và người dân đã có những bước đi, cách làm hiệu quả và phù hợp với tình hình thực tế.

Bài, ảnh: Tường Vân