Từ khoảng thập niên 70 của thế kỷ trước, thổ cẩm Châu Giang đã được nhiều nơi biết tiếng và trở nên thông dụng trong đời sống cộng đồng. Thổ cẩm Châu Giang có nhiều sản phẩm phong phú như: Xà rông, khăn choàng, túi xách… Sản phẩm đủ loại, từ thông dụng nhất, đến các loại cao cấp dành cho xuất khẩu. Làng nghề dệt thổ cẩm nơi đây góp phần gìn giữ những nét văn hóa truyền thống của dân tộc từ xa xưa, khi các công đoạn đều được người thợ thực hiện bằng tay. Tất cả những sản phẩm làm ra đều do những người thợ khéo tay nhất dệt thành.

Thổ cẩm Châu Giang là thứ thổ cẩm do người Chăm ở Tân Châu (An Giang) dệt nên theo phong cách của người Malaysia, các cô gái Chăm đã làm ra các sản phẩm đẹp và sang trọng như icat (khăn làm của hồi môn khi lấy chồng), những tấm khăn, khúc vải óng ánh sắc màu. Các sản phẩm: Xà rông hoa, tơ thổ cẩm, áo thổ cẩm, bóp, khăn thêu, hộp đựng nữ trang,.. Người Chăm ở đây dùng loại thổ cẩm này để may các trang phục truyền thống của mình.

Chị Zây Mah, ấp Châu Giang, xã Châu Phong giới thiệu về sản phẩm thổ cẩm Châu Giang

Những người phụ nữ Chăm bằng bàn tay khéo léo của mình đã lưu giữ văn hóa truyền thống của dân tộc qua những sản phẩm thủ công. Bởi, gắn liền với lịch sử phát triển dân tộc Chăm, trang phục truyền thống vừa là biểu hiện bản sắc văn hóa, vừa thể hiện sự tín ngưỡng của dân tộc. Trong thời buổi công nghiệp hiện đại, những sản phẩm được dệt bằng thủ công vẫn có đất sống, đó là nhờ những người thợ tâm huyết, khéo tay.

Trải qua thời gian, nghề dệt của người Chăm ở An Giang được kế thừa qua nhiều thế hệ với những nét độc đáo trong kỹ thuật dệt và nhuộm sợi, nhuộm vải khéo léo, điêu luyện nên sản phẩm làm ra có chất lượng tốt, mịn, bóng và bền, được nhiều người ưa chuộng.

Chị Saymah ấp Phũm Soài, xã Châu Phong, thị xã Tân Châu (An Giang), một trong những thợ dệt lâu năm chia sẻ: Đồng bào Chăm An Giang dệt thủ công bằng tơ sợi được nhuộm từ lá cây, nhựa cây, vỏ cây… để có những màu sắc cơ bản, như: Xanh, đỏ, vàng, đen… Ngoài ra, người thợ nhuộm còn có thể phối hợp tạo nhiều gam màu khác nhau để trang trí với những kiểu hoa văn truyền thống, như: Ô vuông, con thoi, cánh quạt, răng cưa, mặt trời, hoa lá… độc đáo, nhiều màu sắc, chuyển tải hình ảnh về thiên nhiên, cảnh sinh hoạt trong cuộc sống lao động, phong tục tập quán, văn hóa.

“Đôi khi cũng có những kiểu hoa văn mới lạ, hiện đại kết hợp với kiểu hoa văn truyền thống để làm sản phẩm sinh động và mới mẻ hơn. Các sản phẩm thổ cẩm dệt thủ công của đồng bào Chăm rất đa dạng chủng loại, mẫu mã, như: Vải, nón, áo, khăn choàng, xà rông, túi đeo, khăn đội đầu, túi xách… với kỹ thuật thủ công khéo léo, mang tính thẩm mỹ cao, dễ sử dụng, giá cả phải chăng, phù hợp với thị hiếu nên được các thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng”, chị Saymah nói.

Còn chị Fala ở ấp Hà Bao, xã Đa Phước, huyện An Phú (An Giang) cho biết: “Để dệt được thành phẩm những tấm thổ cẩm đẹp, bắt mắt thì phải trải qua các công đoạn yêu cầu sự tỷ mỉ, chi tiết, khéo léo và cẩn trọng của người dệt. Bên cạnh đó, việc nhuộm màu sợi, màu vải là một khâu quan trọng và luôn có những bí quyết khác nhau được lưu truyền nhiều đời trong cộng đồng người Chăm ở An Giang”.

Những năm gần đây, loại hình du lịch làng nghề truyền thống ngày càng hấp dẫn du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài, bởi những giá trị văn hóa lâu đời và cách sáng tạo sản phẩm thủ công đặc trưng mỗi vùng.

Từ khi du lịch làng nghề dệt thổ cẩm ở các làng Chăm Châu Phong (thị xã Tân Châu), Đa Phước (huyện An Phú) phát triển, lượng khách du lịch đến thăm quan ngày càng đông, trong đó có khách du lịch trong nước lẫn nước ngoài, kinh tế của các gia đình đồng bào Chăm nhờ đó đã khấm khá hơn trước.

Làng dệt thổ cẩm Châu Giang là một làng nghề truyền thống cần được lưu truyền cho các thế hệ mai sau. Vì nơi đây ẩn chứa nét văn hóa độc của người dân làng nghề nói riêng và miền Tây Nam Bộ nói chung. Trong các sản phẩm dệt ở Châu Giang, bất cứ ai cũng thấy và cảm nhận những nét văn hóa đặc sắc của người Chăm với các đường nét lạ, độc đáo.

Trong số hơn một nửa người dân ở Phũm Soài sống bằng nghề dệt, có rất nhiều thợ dệt đã trở thành nghệ nhân ở độ tuổi còn khá trẻ, chỉ trên 30 tuổi nhưng đã có đến 20 năm hơn gắn bó với nghề.

Với đồng bào Chăm ở tỉnh An Giang, thổ cẩm đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn nét đẹp văn hóa đặc trưng. Dù đã qua nhiều thăng trầm, ở làng nghề thổ cẩm Châu Giang, bản sắc văn hóa của đồng bào Chăm vẫn luôn được gìn giữ.

PV