Năm 2008, anh Đỗ Đại Tuân (sinh năm 1987) là người nông dân đầu tiên đưa giống TLRĐ về trồng trên đất Đồng Yên. Anh Tuân cho biết: “Sau 4 năm kiên trì học tập kinh nghiệm tại các vựa sản xuất TLRĐ của cả nước như Bình Thuận, Long An, Tiền Giang; nếm trải nhiều lần thất bại thì năm 2012, tôi đã lựa chọn được giống TLRĐ có nguồn gốc từ Thái Lan để khởi nghiệp”. Từ 700 trụ TLRĐ đầu tiên với trọng lượng 15 kg/trụ/năm, đến nay, anh Tuân đã có trên 3.000 trụ TLRĐ với năng suất từ 25 – 40 kg/trụ/năm, mang lại nguồn doanh thu không hề nhỏ cho gia đình.

Nhiều hộ gia đình xã Đồng Yên đã có thu nhập cao từ cây thanh long ruột đỏ.

Ấn tượng hơn, năm 2014, Hợp tác xã (HTX) TLRĐ Đồng Yên ra đời, quy tụ 7 thành viên trên địa bàn xã cùng tham gia sản xuất TLRĐ theo hướng hàng hóa. Đảm nhiệm cương vị Giám đốc HTX TLRĐ Đồng Yên khi tuổi đời còn rất trẻ (27 tuổi), song anh Tuân đã chứng minh sứ mệnh của HTX TLRĐ Đồng Yên: Không phát triển “trên giấy” mà ươm mầm sống trên đất Đồng Yên. Từ 4 ha TLRĐ ban đầu, đến nay, HTX có 12 ha sản xuất TLRĐ với doanh thu lên đến hơn 1 tỷ đồng/ha/năm. Đặc biệt, năm 2016, HTX TLRĐ Đồng Yên đã ứng dụng thành công việc dùng ánh sáng đỏ kích thích cây TLRĐ tiếp tục ra hoa nhằm kéo dài thời vụ thu hoạch từ 4 lên 6 vụ/năm. Để khuyến khích HTX đổi mới, sáng tạo, UBND huyện Bắc Quang đã triển khai cơ chế hỗ trợ ứng dụng cơ giới hóa và công nghệ cao trong sản xuất sản phẩm TLRĐ xã Đồng Yên. Hiện nay, HTX TLRĐ Đồng Yên có 5 ha, tương ứng với 5.000 trụ TLRĐ đang cho thu hoạch, được hỗ trợ số tiền gần 350 triệu đồng để thực hiện ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Đó là lắp đặt đèn chiếu sáng (sử dụng ánh sáng đỏ) phục vụ TLRĐ ra hoa trái vụ và ứng dụng hệ thống tưới tiết kiệm để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm – Phó Giám đốc HTX TLRĐ Đồng Yên, Đỗ Xuân Liêm cho biết.

Cùng với kết quả trên, cuối năm 2022, HTX đón niềm vui lớn khi sản phẩm TLRĐ Đồng Yên được chứng nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh. Đây là thành quả kết tinh cho sự nỗ lực vượt bậc của HTX trong việc xây dựng thương hiệu và khẳng định giá trị sản phẩm, từng bước “gắn sao” trong lòng người tiêu dùng. Và nay, sản phẩm TLRĐ ngoài tiêu thụ qua kênh phân phối truyền thống còn được tiêu thụ trên sàn giao dịch thương mại điện tử dacsanhagiang.net. Điều này không chỉ giúp các thành viên HTX dần trở thành những “nông dân số”, tiếp cận xu thế của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mà còn mở ra cơ hội mới khi tiếp cận một lượng lớn khách hàng trên sàn giao dịch thương mại điện tử.

Thực tế cho thấy, thành công của HTX TLRĐ Đồng Yên đã trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế tập thể của xã Đồng Yên. Không những vậy, sự tâm huyết, quyết tâm xây dựng thương hiệu, phát triển bền vững TLRĐ của các thành viên HTX đã truyền cảm hứng để nhiều hộ dân khác trên địa bàn xã học tập, làm theo. Đặc biệt hơn, HTX còn đồng hành, hỗ trợ người dân về giống, kỹ thuật, kết nối thị trường, bao tiêu sản phẩm. Chính điều này đã tạo động lực để nhiều hộ dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập. Đến nay, toàn xã có gần 92 ha TLRĐ, tập trung chủ yếu tại các thôn: An Xuân, Đồng Hương, Phố Cáo và Đồng Mừng. Trong đó, diện tích cho thu hoạch là 68 ha, năng suất đạt từ 18 đến hơn 20 tấn/ha. Theo đánh giá của nhiều thương nhân trong và ngoài tỉnh: Do hợp thổ nhưỡng, khí hậu nên TLRĐ Đồng Yên cho năng suất cao, chất lượng tốt, vỏ mỏng, vị ngọt đậm hơn các loại TLRĐ bán trên thị trường. Với sản lượng đạt gần 1.400 tấn quả, có giá bán từ 20 – 30 nghìn đồng/kg mang lại nguồn doanh thu lên đến gần 27 tỷ đồng/năm cho 253 hộ trồng TLRĐ của xã Đồng Yên. Nhiều hộ trong đó có thu nhập lên đến hàng tỷ đồng/năm, tiêu biểu như hộ anh: Đỗ Đại Tuân, Đỗ Đức Tuân, Đỗ Xuân Liêm; gia đình chị Từ Thị Hỡi, Hoàng Thị Cường...

Chủ tịch UBND xã Đồng Yên, Vi Hiệu Trưởng cho biết: Đảng ủy xã đã ban hành Nghị quyết chuyên đề phát triển cây TLRĐ, giai đoạn 2021 – 2025. Phấn đấu đến năm 2025, diện tích TLRĐ toàn xã đạt từ 200 ha trở lên, sản phẩm TLRĐ Đồng Yên đủ tiêu chuẩn xuất khẩu. Để thực hiện mục tiêu này, hiện nay, chúng tôi đang tập trung lãnh đạo chuyển đổi diện tích đất vườn, đồi tạp, đất soi bãi, đất lúa kém hiệu quả, nhất là diện tích đất đã trồng cam xuống ruộng sang trồng TLRĐ. Qua đó, tạo vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư thâm canh theo tiêu chuẩn VietGAP, xây dựng thương hiệu để nâng cao giá trị sản phẩm, sức cạnh tranh của TLRĐ Đồng Yên trên thị trường. Đồng thời, kết nối với các kênh bao tiêu sản phẩm uy tín nhằm hỗ trợ thông tin về thị trường, xúc tiến thương mại để người sản xuất tham gia cung ứng sản phẩm một cách ổn định.

Bài, ảnh: Thu Phương