$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ năm, 14-05-2020 | 09:58GMT+7

Hoàn thiện pháp luật bảo vệ môi trường làng nghề nhìn từ khía cạnh quy hoạch đất đai (Bài 2)

LNV - Môi trường không khí, nước và tiếng ồn tại các làng nghề nông thôn Việt Nam luôn là vấn đề các nhà hoạch định chính sách và pháp luật quan tâm.
Pháp luật về bảo vệ môi trường cần quan tâm riêng đối với dân cư, làng nghề đang sinh sống trong loại nhà tạm, nhà thuyền của dân vạn đò tại Đồng bằng sông Cửu Long. Môi trường sống, chất lượng sinh hoạt sẽ được cải thiện một bước khi các hộ dân được chuyển đến sống tại nền vượt lũ như ở Kiên Giang, Đồng Tháp Mười. Những làng nghề truyền thống trạm bạc, kim hoàn, gốm sứ... sẽ sống chung với lũ một cách an toàn và lâu dài.

Môi trường sống của dân làng nghề được cải thiện từng bước nếu ta  giải quyết tốt  mối quan hệ giữa môi trường và phát triển .  Tạo tiền đề để kinh tế  khu vực  miền  tăng trưởng  làm tiền đề để phát triển kinh tế toàn vùng một cách bền vững. 

Bảo vệ môi trường đất, nước, không khí, tiếng ồn trong làng nghề cần có sự tổ chức kiểm tra định kỳ. Nếu có sai phạm cần phải có chế tài đủ mạnh để trừng phạt, nghiêm trị những hành vi sai trái, gây tổn hại trực tiếp hoặc gián tiếp cho môi trường. Đồng thời cũng phải có quy định biểu dương khen thưởng, động viên kịp thời cho cá nhân, tổ chức, hộ gia đình làm tốt công tác bảo vệ môi trường.
 

PGS. TS. Doãn Hồng NhungKhoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.
 
Pháp luật về bảo vệ môi trường cần được tuyên truyền sâu, rộng trong nhân dân nhằm giáo dục ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường. Hạn chế, khắc phục tối đa những thiệt hại khi có sự cố xảy ra. Đây cũng là nhân tố thúc đẩy sản xuất phát triển trong môi trường an toàn và bền vững.

Tóm lại, pháp luật đất đai, pháp luật bảo vệ môi trường có một quan hệ mật thiết với nhau. Nhà nước cần quan tâm đến môi trường sống, chất lượng cuộc sống về vật chất, tinh thần tại làng nghề cho người lao động tại làng nghề. Pháp luật về bảo vệ môi trường cần có chế tài đủ mạnh để đảm bảo cho sức khoẻ cho nhân dân tại làng nghề, điểm dân cư nông thôn vì đây là một lĩnh vực quản lý của Nhà nước để đảm bảo trật tự chung. Để làm được điều này chúng ta cần lưu tâm đến một số vấn đề sau:

Thứ nhất: Quy hoạch đất để phát triển sản xuất làng nghề nên chăng dựa trên quan điểm lựa chọn vị trí quy hoạch xây dựng điểm sản xuất Công nghiệp- Tiểu thủ công nghiệp tại làng nghề. Đây là một giải pháp tạo điều kiện cho sản xuất cho các làng nghề phát triển.

Thứ hai: Mỗi làng nghề có một phương thức tồn tại khác nhau, có cách khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên khác nhau. Do đặc điểm đặc trưng riêng của từng địa phương và ngành nghề truyền thống của từng địa phương nên quy hoạch làng nghề cần khai thác tối đa các yếu tố để có thể cải thiện môi trường sống cho thợ thủ công làm việc tại làng nghề.   Điểm quan trọng lưu giữ và bảo tồn  văn  minh, văn  nghệ , kỹ năng nghề nghiệp của nghệ thuật  truyền thống.

Thứ ba: Lựa chọn vị trí quy hoạch xây dựng làng nghề cần tính đến các yếu tố về giao thông, điện, cấp thoát nước, xử lý chất thải... Cần nghiên cứu kỹ lưỡng để sử dụng đất hợp lý, tiết kiệm, khoa học, bền vững và hiệu quả. (11)

Thứ tư: Cần xác định khoảng cách giữa nơi quy hoạch với khu dân cư sao cho vừa thuận lợi cho công việc sản xuất mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt, sức khoẻ người làng tại các hộ nghề lưu giữ bản sắc truyền thống cần được duy tu, bảo vệ trước ảnh hưởng của thời đại.

Thứ năm: Quy hoạch làng nghề cần thiết kế điểm Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp có thể tập trung nhiều hộ gia đình và dồn cơ sở sản xuất Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp trong một làng hoặc nhiều làng nghề để có thể tận dụng các nguồn lực, các ngành nghề truyền thống ở địa phương, nhằm chuyên môn hoá một số khâu trong quy trình sản xuất thủ công.

Thứ sáu: Quy hoạch làng nghề nông thôn cần thiết kế điểm Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp sao cho các cơ sở sản xuất kinh doanh có thể sử dụng chung cơ sở hạ tầng như đường giao thông, trạm điện, nguồn nước, hệ thống xử lý chất thải, cây xanh và hỗ trợ nhau trong sản xuất, kinh doanh để cùng phát triển làng nghề một cách hài hoà, bền vững.

Thứ bảy: Luật Quy hoạch, Luật đất đai, luật môi trường đưa  các  giả định, quy định và chế tài vào các quy phạm pháp luật sao cho có tính lường trước, tính dự báo, dự đoán, lường trước những tỡnh huống cú thể xảy ra để điều chỉnh có hiệu quả trong việc bảo vệ  môi trường làng nghề nông thôn Việt Nam. 

Thứ tám: Làng nghề cần phải có quy hoạch sử dụng đất trong làng và mỗi làng cần có biện pháp bảo vệ môi trường đặc thù cho mỗi làng nghề, phố nghề. Làng nghề gốm Bát Tràng, phố Ngũ Xã đúc đồng (Hà Nội), làng nghề lụa Vạn Phúc, làng nghề chạm khắc gỗ Đồng Kỵ (Bắc Ninh), làng nghề gốm và sơn mài Bình Dương, Đồng Nai, phố nghề quanh Bến Thành, đường Đồng Khởi..v.v.là nơi các người thợ tài hoa đã tạo nên các sản phẩm làm đẹp cho cuốc sống con người Việt Nam và xuất khẩu ra nước ngoài. Xưa nay, làng nghề vẫn là nơi hội tụ những tài năng sáng tạo sản phẩm nghệ thuật dân gian. Nơi minh chứng cho sự thịnh đạt, thành danh và giàu có của những người thợ tài hoa. Pháp luật về bảo vệ môi trường cần được xây dựng nhằm bảo vệ môi trường làng nghề cho dân sống tại làng nghề để bảo vệ các giá trị văn hoá truyền thống; phát triển kinh tế trong thời kỳ mới. Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn dân. Giữ gìn môi trường sống trong lành, sạch đẹp chính là nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân. 12 Đó chính là một trong những tiền đề xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân trong giai đoạn hiện nay. 
PGS. TS. Doãn Hồng Nhung
Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội
 
(11) Xem: Doãn Hồng Nhung (2004), “Quy hoạch đất đai, quy hoạch xây dựng với việc bảo vệ văn hóa truyền thống”, Bộ Xây dựng, Tạp chí Kiến trúc Việt Nam, số 4/2004, trang 11-14;
(12) Xem: Doãn Hồng Nhung (2017), Pháp luật về Bảo vệ môi trường tại khu công nghiệp ở Việt Nam, Sách chuyên khảo, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
vinpearl