Làng nghề chiếu Cẩm Nê​ (Ảnh: ST)

Làng chiếu Cẩm Nê thuộc địa phận xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang, chỉ cách trung tâm thành phố Đà Nẵng 14km về phía Tây Nam, nằm giữa một vùng đồng bằng rộng lớn do phù sa sông Cẩm Lệ bồi đắp nên, chẳng những người quanh vùng mà cả những người ở xa tận xứ Huế, Đông Hà hay ngoài vùng Quảng Trị cũng biết tên tuổi của làng quê nhỏ bé này bởi có làng có nghề dệt chiếu truyền thống và nổi tiếng từ nhiều đời nay.

Các cụ cao nhân trong làng kể lại, làng nghề này được hình thành từ thời Nguyễn. Những sản phẩm chiếu làng cũng từng được hiện diện ở trong nội triều của vua quan nhà Nguyễn. Nhờ vậy, nhiều nghệ nhân trong làng được vua chúa ban sắc phong khen thưởng.

Dù nguồn nguyên liệu là cói và đay ở Cẩm Nê không sẵn có, người dân phải thu gom mua từ các vùng lân cận để phục vụ cho việc sản xuất chiếu, nhưng điều này lại không làm cản trở đến nghề dệt chiếu. Chiếu Cẩm Nê đa dạng từ khổ chiếu cho đến hoa văn và loại chiếu. Người dùng có thể tìm thấy ở đây những sản phẩm chiếu theo ý mình với đủ mẫu mã từ chiếu trơn cho đến chiếu hoa đầy tính nghệ thuật và bắt mắt.

(Ảnh: ST)

Ưu điểm nổi bật của chiếu Cẩm Nê là viền chiếu được gấp cẩn thận, dày hơn, bền hơn, nằm êm lưng hơn so với chiếu của các địa phương khác bởi kỹ thuật chọn nguyên liệu và dệt khá tốt. Những kỹ thuật này là bí quyết riêng của người dân làm chiếu Cẩm Nê mà ít nơi làm chiếu nào sánh được. Qua nhiều năm, những người thợ dệt càng có nhiều kinh nghiệm, sự thay đổi tân tiến, công phu và tỉ mỉ hơn mang lại những chiếc chiếu càng đẹp và bền hơn để phục vụ thị hiếu ngày càng cao của khách hàng.

Những chiếc chiếu trơn được dệt nên từ nguyên liệu màu trắng, không trải qua công đoạn nhuộm màu. Lác được phơi khô vừa, ửng màu xanh thì đem vào dệt. Khi dệt xong tiếp tục phơi để chiếu có được độ sáng bóng, tạo độ thẩm mỹ cho chiếu.

Đối với những chiếc chiếu hoa, người nghệ nhân phải nhuộm từng gam màu vào các sợi lác như: màu vàng, màu lục, màu đỏ, mà xanh… sau đó đem phơi. Khi phơi xong thì mới đến công đoạn dệt. Bởi vậy, khắp các nẻo đường khi bước chân vào làng chiếu Cẩm Nê Hòa Tiến, Hòa Vang, Đà Nẵng, du khách sẽ thích thú bởi mùi hương của cói và màu sắc rực rỡ từ nguyên liệu này.

Những chiếc chiều kỳ công của làng chiếu Cẩm Nê nổi tiếng, được nhiều khách thập phương biết đến. Điều làm nên sự khác biệt của các sản phẩm nơi đây đó chính là sự dày dặn, bền đẹp, nằm rất êm lưng. Ngoài ra, mùa hè, chiếc chiếu đem lại cảm giác thoáng mát, thoang thoảng mùi hương thơm của cói. Vào mùa đông, chiếu lại tỏa ra một hơi ấm lạ thương.

Nếu như những địa phương khác dệt chiếu hoa bằng cách dệt chiếu trắng xong mới dùng khuôn in hoa lên trên nền thì tại làng Cẩm Nê, người nghệ nhân khéo léo chọn từng sợi lác rồi nhuộm màu. Họ làm việc, dệt chiếu như một họa sĩ trang trí thực thụ.

Ghé thăm quan làng nghề truyền thống – làng chiếu Cẩm Nê để có cơ hội ngắm nhìn những sản phẩm chiếu đặc trưng và được nghe bao câu chuyện đầy thú vị gắn liền với nghề làm chiếu truyền thống ở Đà Nẵng đã tồn tại bền bỉ theo thời gian.

Hiện nay, ngôi làng chỉ còn lại một số hộ dân theo nghề, tuy nhiên, nét đẹp từ khung dệt và chất lượng chiếu vẫn được giữ gìn, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa ý nghĩa.

Ngày nay, dưới sự cạnh tranh gay gắt từ nhiều nguồn hàng và cơ chế của nền kinh tế thị trường nên chiếu Cẩm Nê gặp nhiều khó khắn. Tuy nhiên, chất lượng cũng như nghệ thuật làm chiếu điêu luyện của người dân nơi đây vẫn là một bí quyết, là yếu tố để níu chân mỗi du khách khi có dịp đến tham quan Đà Nẵng.

Thảo Nguyên (TH)