Chiếu Cái Chanh làm từ cây lác

Tọa lạc tại thành phố Cần Thơ, cách trung tâm quận Cái Răng khoảng 3 km, làng chiếu Cái Chanh ở phường Thường Thạnh, xưa nay nổi tiếng với nghề thủ công đan chiếu sợi truyền thống. So với các làng nghề chiếu khác trong nước, nghề dệt chiếu ở Cái Chanh xuất hiện muộn hơn. Người dân thường làm chiếu quanh năm, nhưng tập trung nhiều và sôi nổi nhất là vào dịp giáp Tết.

Nguyên liệu chính của nghề dệt chiếu là cây lác (cây nước mặn) và cây bố (cây nước ngọt). Lác nước mặn dệt chiếu chắc, bền và đẹp hơn. Để dệt nên một tấm chiếu cần phải qua rất nhiều công đoạn phức tạp, đòi hỏi mình tỉ mỉ và lòng yêu nghề. Nhờ ưu điểm vừa bền, gọn, êm, mùa đông ấm, mùa hè mát, giá bán lại rẻ nên chiều Cái Chanh được sử dụng rộng rãi. Chiếu Cái Chanh có nhiều loại và đủ mọi kích cỡ, màu sắc. Trong đó được khách hàng lựa chọn nhiều nhất là chiếu trơn làm từ sợi lác trắng tự nhiên không nhuộm màu.

Sợi lác phơi khô được nhuộm màu và hong khô.

Có thời, nghề dệt chiếu đã đem lại cuộc sống ấm no, sung túc cho nhiều hộ gia đình nơi đây, nên có thời nhà nhà, người người đổ xô làm chiếu. Hiện nay nỗi lo lớn nhất của những người thợ yêu nghề ở đây là diện tích đất trồng lác đang bị thu hẹp để đào vuông nuôi tôm, ao nuôi cá. Đây là một trong những nguyên nhân khiên nghề chiếu cái Chanh mai một dần. Bên cạnh đó, khi những chiếc máy dệt được đưa vào sản xuất, thay thế những khung dệt truyền thống thì nét đẹp làng nghề dệt chiếu Cái Chanh ít nhiều phai nhạt.

Sợi được đưa lên khung dệt thành chiếu.

Hiện nay, việc chuyển hướng, áp dụng cơ giới hóa vào làng nghề truyền thống đã góp phần đưa làng nghề từ chỗ có nguy cơ bị mai một, trở thành nghề có tiềm năng mang lại thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương. Các ngành chức năng tỉnh Cần Thơ đang tính đến hướng phát triển làng nghề gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng để tạo sức hút cho làng nghề phát triển.

Bài, ảnh: Hồng Hải