Đồng Tháp Mười – Thủ phủ “sen Hồng”

Thủ phủ “sen hồng Đồng Tháp” hiện nay được biết tới với nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như làng hoa Sa Đéc, làng hoa Tân Quy Đông, làng nem Lai Vung, làng chiếu Định Yên, làng thớt Định An... Các ngành nghề truyền thống thủ công này vẫn luôn lưu giữ và truyền qua bao đời, trở thành một nét đặc trưng riêng cho văn hóa xứ Sen Hồng. Hơn hết, nghề thủ công truyền thống còn tạo nguồn thu nhập ổn định, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân nơi đây.

Hình ảnh vườn hoa được trồng trên sông vào buổi chiều tại Đồng Tháp

Tuy nhiên, theo ông Huỳnh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, hiện tỉnh có đến 16 làng nghề truyền thống đứng trước nguy cơ bị lãng quên gồm 7 làng nghề đan lát (đan lờ, lợp; đan bội, đan cần xé ở huyện Lai Vung; đan thúng rổ, đan lưới ở huyện Lấp Vò...); 9 làng nghề đóng xuồng ghe ở huyện Lai Vung...; 4 làng nghề đan mê bồ ở thành phố Cao Lãnh và 4 làng nghề sản xuất bột ở thành phố Sa Đéc...

Khách du lịch trải nghiệm sản phẩm khăn choàng Long Khánh tại xã Long Khánh, huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp

Nhận thấy nguy cơ mai một của 16 làng nghề, làng nghề truyền thống cũng như đảm bảo thực hiện đúng theo “Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030” của Chính phủ đề ra, tỉnh Đồng Tháp đặt mục tiêu gìn giữ, bảo tồn những làng nghề này đến năm 2025. Cụ thể: duy trì hoạt động đạt hiệu quả cao 70% làng nghề truyền thống; đào tạo tay nghề, kỹ năng lao động cũng, trang bị kiến thức cơ bản về công nghệ thông tin cho người lao động. Dự kiến trong năm 2025, có ít nhất 20% làng nghề, làng nghề truyền thống đạt chuẩn chất lượng theo phân hạng chương trình OCOP; 30% số làng nghề có sản phẩm được bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. Đồng thời, tăng thu nhập của lao động phục vụ việc phát triển sản phẩm làng nghề theo từng năm và các cơ sở, hộ gia đình tham gia sản xuất phải đảm bảo mọi quy định về bảo vệ môi trường.

Thợ đóng xuồng, ghe rạch Bà Đài đang hăng say làm việc
​​​​​​

Trong thời gian ngắn, lãnh đạo tỉnh hướng đến việc xây dựng thương hiệu, giới thiệu hình ảnh các làng nghề, làng nghề truyền thống thông qua các phương tiện thông tin đại chúng khác nhau, tiếp cận gần hơn với người dân. Bên cạnh đó, tỉnh sẽ giới thiệu sản phẩm của các làng nghề đến các cơ sở, hợp tác xã, doanh nghiệp liên quan tới làng nghề để đáp ứng tiềm năng về phát triển kinh tế mà các nghề truyền thống này mang lại.

Thời gian qua, tỉnh Đồng Tháp đã khuyến khích các hộ dân tham gia chương trình OCOP – Mỗi xã một sản phẩm, sản phẩm từ các làng nghề truyền thống sẽ đến gần hơn với người tiêu dùng. Từ đó giới thiệu, quảng bá thương hiệu địa phương rộng rãi. Ngoài ra, tỉnh Đồng Tháp có chính sách đầu tư, áp dụng máy móc, thiết bị kỹ thuật sản xuất cần thiết vào trong việc sản xuất để tăng năng suất sản phẩm hiệu quả hơn.

Song song với việc phát triển quảng bá thương hiệu, tỉnh còn hướng đến du lịch miệt vườn kết hợp tham quan du lịch làng nghề. Trong quá trình thúc đẩy xây dựng nông thôn mới, tỉnh sẽ tập trung đầu tư 1 – 2 sản phẩm du lịch đặc thù địa phương kết hợp với phát triển tham quan du lịch.

Năm vừa qua, một số làng nghề, làng nghề truyền thống vẫn giữ vững “cái nghề” như làng nghề dệt choàng xã Long Khánh, huyện Hồng Ngự đạt chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp khu vực năm 2022. Nghề đang có 60 hộ sản xuất, sử dụng hơn 160 khung dệt, có khoảng 200 nhân công theo nghề. Thành phẩm tạo ra mỗi ngày lên đến 4000 cái khăn choàng và 1000 mét vải mùng. Sản phẩm mang đi tiêu thụ ở các tỉnh như Đồng bằng sông Cửu Long, Campuchia hoặc trưng bán ở các điểm tham quan mua sắm. Hay là làng nghề đóng xuồng, ghe rạch Bà Đài được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2015. Hiện tỉnh Đồng Tháp đang có nhiều chính sách đãi ngộ cho các nghệ nhân có công trong việc xây dựng và phát triển làng nghề truyền thống.

Bên cạnh sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, đâu đó trong các hộ dân làm nghề truyền thống ở Đồng Tháp vẫn có những người ngày ngày âm thầm duy trì, nâng cao tiềm năng để đưa làng nghề thủ công truyền thống Việt Nam tiến xa hơn. Có thể nói, việc bảo tồn làng nghề, làng nghề truyền thống, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ là vấn đề tỉnh Đồng Tháp nói riêng mà còn là mục tiêu cả nước nói chung.

Bài, ảnh: Linh Chi